«Όλη η μάθηση έχει μια συναισθηματική βάση» είχε πει ο Πλάτωνας. Η ικανότητα να εκφράζεις και να ελέγχεις τα συναισθήματά σου είναι πολύ σημαντική, αλλά το ίδιο ισχύει και με την ικανότητά σου να κατανοήσεις, να ερμηνεύσεις και να ανταποκριθείς στα συναισθήματα των άλλων. Φαντάσου ένα κόσμο, όπου δεν θα μπορούσε να καταλάβεις αν ο φίλος σου είναι λυπημένος ή ο συνάδελφός σου θυμωμένος. Οι ψυχολόγοι αναφέρονται σε αυτή την ικανότητα με τον όρο συναισθηματική νοημοσύνη και πολλοί ειδικοί αναφέρουν ότι είναι πολύ πιο σημαντική από το IQ.

Τι είναι τελικά η συναισθηματική νοημοσύνη;

Η συναισθηματική νοημοσύνη (ΣΝ) αναφέρεται στην ικανότητα να αντιλαμβάνεσαι, να ελέγχεις και να αξιολογείς τα συναισθήματα. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να διδαχθεί και να ενισχυθεί, ενώ άλλοι ισχυρίζονται ότι είναι ένα έμφυτο χαρακτηριστικό.

Από το 1990, ο Peter Salovey και ο John Mayer υπήρξαν οι κορυφαίοι ερευνητές στη συναισθηματική νοημοσύνη. Σε σημαντικό άρθρο τους με τίτλο «Συναισθηματική Νοημοσύνη», ορίζουν τη συναισθηματική νοημοσύνη ως «το υποσύνολο της κοινωνικής νοημοσύνης που περιλαμβάνει την ικανότητα να παρακολουθεί κανείς τα δικά του και τα αισθήματα και τα συναισθήματα των άλλων, να τα διακρίνει μεταξύ τους και να χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες για να καθοδηγήσει τη σκέψη του και  τις ενέργειές του».

Τα τέσσερα κομμάτια της συναισθηματικής νοημοσύνης

Οι Salovey και Mayer πρότειναν ένα μοντέλο που προσδιόρισε τέσσερις διαφορετικούς παράγοντες της συναισθηματικής νοημοσύνης: την αντίληψη του συναισθήματος, τη δυνατότητα του να συλλογίζεσαι μέσω των συναισθημάτων , την ικανότητα να κατανοείς το συναίσθημα και την ικανότητα να διαχειριστείς τα συναισθήματα.

Αντίληψη του συναισθήματος

Το πρώτο βήμα για την κατανόηση των συναισθημάτων είναι να τα αντιληφθείς με ακρίβεια. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό μπορεί να συνεπάγεται την λεκτική κατανόηση σημάτων, όπως η γλώσσα του σώματος και οι εκφράσεις του προσώπου.

Συλλογισμός μέσω των συναισθημάτων

Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει τη χρήση συναισθήματων για την προώθηση της σκέψης και της γνωστικής δραστηριότητας. Τα συναισθήματα βοηθούν να ορίσεις με προσοχή τις προτεραιότητές σου και σε τι αντιδράς. Ανταποκρίνεσαι συναισθηματικά σε πράγματα που τραβάνε την προσοχή σου.

Κατανόηση του συναισθήματος

Τα συναισθήματα που αντιλαμβάνεσαι μπορεί να μεταφέρουν μια μεγάλη ποικιλία νοημάτων. Αν κάποιος εκφράζει θυμωμένα συναισθήματα, ο παρατηρητής πρέπει να ερμηνεύσει την αιτία του θυμού του και ό, τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Για παράδειγμα, αν το αφεντικό σου ενεργεί θυμωμένα, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι δεν είναι ικανοποιημένος με την εργασία σου ή ότι βρήκε μεγάλη κίνηση ερχόμενος στη δουλειά.

Διαχείριση των συναισθημάτων

Η ικανότητα να διαχειριστείς τα συναισθήματα αποτελεσματικά είναι ένα βασικό μέρος της συναισθηματικής νοημοσύνης. Η ρύθμιση των συναισθημάτων, η κατάλληλη ανταπόκριση και η ανταπόκριση στα συναισθήματα των άλλων, είναι όλα σημαντικές πτυχές της συναισθηματικής διαχείρισης.