Έχουμε πει δεκάδες φορές πόσο αρνητικό είναι το stress για τον οργανισμό μας και την ψυχική μας κατάσταση.. Οι αρνητικές του επιρροές όμως δεν αρκούνται σ αυτούς του τομείς όμως, καθώς σκοτώνει και την δυνατότητα να νιώσουμε συμπόνοια, σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου McGill.

Η μελέτη, η οποία πρόσφατα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, κατέληξε στο συμπέρασμα πως ένα φάρμακο το οποίο μπλοκάρει τις ορμόνες που παράγουν το stress στον οργανισμό μπορεί να αυξήσει την δυνατότητα των ανθρώπων και των ποντικιών να αισθανθούν τον πόνο του άλλου.

Οι ερευνητές μελέτησαν το φαινόμενο, -το οποίο είναι γνωστό ως “emotional contagion of pain”- το οποίο είναι βασικός παράγοντας για το συναίσθημα της συμπόνοιας και καθορίζει το πώς βιώνει το κάθε άτομο τον πόνο κάποιου άλλου ατόμου.

Προηγούμενες έρευνες της ίδιας ομάδας είχαν καταλήξει στο ότι τόσο τα ποντίκια όσο και οι άνθρωποι έχουν αυτή την δυνατότητα, ειδικά όταν το άτομο που πονούσε ήταν κάποιος του οικείου περιβάλλοντος τους. Η συγκεκριμένη μελέτη έδειξε μάλιστα πως τα επίπεδα άγχους αυξήθηκαν στα ποντίκια και στους ανθρώπους όταν ήταν κοντά σε ξένους, εμπνέοντας τους ερευνητές να ερευνήσουν μια πιθανή σχέση μεταξύ στρες και ενσυναίσθησης.

Στο πρώτο μέρος του πειράματος, οι ερευνητές έδωσαν ποντίκια metyrapone, ένα αναστολέα της ορμόνης του στρες, η οποία προκάλεσε τα ποντίκια να αντιδράσει σε αγνώστους στον πόνο το ίδιο με τον οποίο αντέδρασαν στην cagemates στον πόνο – υποδηλώνοντας έτσι μια ώθηση στην ενσυναίσθηση. Μια άλλη δοκιμή βρέθηκε ότι όταν οι ποντικοί τέθηκαν υπό πίεση, αυτοί έδειξαν λιγότερη ευαισθησία απέναντι cagemates τους.

Οι ερευνητές εξήγησαν ότι βιοχημικές αλλαγές που σχετίζονται με το στρες φαίνεται να πρόληψη συναισθηματική μετάδοση στα ποντίκια.”We found what in some sense might be thought of as the ‘secret’ to empathy; that is, what prevents it from occurring more often between strangers,” says Jeffrey Mogil of McGill University in Montreal. “The secret is — quite simply — stress, and in particular the social stress of being in close proximity with a stranger.”

Στο πρώτο μέρος του πειράματος, οι ερευνητές έδωσαν στα ποντίκια metyrapone, ένα αναστολέα της ορμόνης του στρες, το οποίο προκάλεσε στα ποντίκια να αντιδράσουν στον πόνο άγνωστων με τον ίδιο τα΄ροπο που αντέδρασαν στον πόνο γνωστών ποντικιών – υποδηλώνοντας έτσι μια ώθηση στην ενσυναίσθηση. Μια άλλη δοκιμή έδειξε ότι όταν οι ποντικοί τέθηκαν υπό πίεση, έδειξαν λιγότερη ευαισθησία απέναντι στα γνωστά ποντίκια.

Οι ερευνητές εξήγησαν ότι βιοχημικές αλλαγές που σχετίζονται με το στρες φαίνεται να αποτρέπουν την συναισθηματική μετάδοση στα ποντίκια.

Σε μια δεύτερη δοκιμή η οποία έγινε σε ανθρώπους, και στην οποία συμμετείχαν φοιτητές οι οποίοι είχαν χωριστεί σε ζευγάρια είτε με φίλο τους είτε με κάποιον ξένο, ζητήθηκε να αξιολογήσουν τον πόνο του συντρόφου τους, κρατώντας το χέρι τους σε παγωμένο νερό. Όταν οι φοιτητές μετά υποβλήθηκαν σε αγωγή με αναστολέα της ορμόνης του στρες, έδειξαν μεγαλύτερη συμπάθεια προς τους ξένους – και οι δύο ανέφεραν μεγαλύτερη εμπειρία του πόνου, και έδειξαν επίσης περισσότερο πόνο στις εκφράσεις του προσώπου και τις κινήσεις του σώματος τους, όταν παρατηρούσαν τον πόνο του συντρόφου τους.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η αντίδραση στο στρες μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο να υπαγορεύει πώς θα ανταποκριθούν και οι άνθρωποι σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις.

«Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται να είναι ταυτόσημο σε ποντικούς και ανθρώπους» λέει ο Mogil και συμπληρώνει: «Πρώτον, ενισχύει την άποψη ότι τα ποντίκια είναι ικανά για πιο σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα από ό, τι πιστεύαμε. Δεύτερον, δείχνει ότι τα ανθρώπινα κοινωνικά φαινόμενα μπορεί στην πραγματικότητα να είναι πιο απλά από ό, τι συνήθως πιστεύουμε».

Ωστόσο, ενώ αυτή η μελέτη δεν διαπίστωσε τυχόν διαφορές μεταξύ των φύλων σε ενσυναισθητικές καταστάσεις, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το στρες έχει διαφορετική επίδραση στην ενσυναίσθηση και θετική κοινωνική συμπεριφορά για τους άνδρες και τις γυναίκες. Νωρίτερα αυτό το έτος, Ιταλοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι ενώ το στρες υπονομεύει την ενσυναίσθηση στους άνδρες ενισχύει αυτές τις ικανότητες στις γυναίκες.