Οι αστρονόμοι χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA παρατήρησαν κάποια νέφη από ατμούς νερού στην επιφάνεια της Σελήνης του Δία, την Europa. Το εύρημα αυτό ενισχύει παλαιότερες παρατηρήσεις του Hubble. Αν, λοιπόν, αυτές οι ενδείξεις επιβεβαιωθούν, η Europa θα είναι το δεύτερο φεγγάρι στο ηλιακό σύστημα που είναι γνωστό ότι έχει νέφη υδρατμών.
dias-nasa
Η παρατήρηση αυξάνει την πιθανότητα ότι οι αποστολές στην Europa μπορεί να είναι σε θέση να εξετάσουν τον ωκεανό της χωρίς να χρειάζεται να τρυπήσουν δεκάδες χιλιόμετρα πάγου.

«Ο ωκεανός της Europa θεωρείται ότι είναι ένα από τα πιο ελπιδοφόρα σημεία που θα μπορούσαν δυνητικά να φιλοξενούν ζωή στο ηλιακό μας σύστημα», δήλωσε ο Geoff Yoder, υπεύθυνος της Επιστημονικής Αποστολή της NASA στην Ουάσιγκτον.

Τα νέφη από ατμούς νερού εκτιμάται ότι θα φτάνουν μέχρι και 200 χιλιόμετρα σε ύψος, πριν, κατά πάσα πιθανότητα, ξεκινήσει να “βρέχει” στην επιφάνεια της Ευρώπης. Η Europa έχει ένα τεράστιο παγκόσμιο ωκεανό που περιέχουν διπλάσιο νερό από ότι οι ωκεανοί της Γης, αλλά προστατεύεται από ένα στρώμα σκληρού πάγου άγνωστου πάχους. Τα νέφη παρέχουν μια δελεαστική ευκαιρία να συγκεντρώσουν οι μελετητές τα δείγματα που προέρχονται από κάτω από την συγκεκριμένη επιφάνεια χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί τρυπάνι!

 

Η ομάδα, την οποία ηγείται ο William Sparks του Space Telescope Science Institute (STScI) της Baltimore, έκανε τη συγκεκριμένη παρατήρηση ενώ προσπαθούσε να προσδιορίσει αν η Europa έχει μια λεπτή, επεκτανόμενη ατμόσφαιρα, ή εξώσφαιρα. Χρησιμοποιώντας την ίδια μέθοδο παρατήρησης που ανιχνεύει ατμόσφαιρες γύρω από τους πλανήτες σε τροχιά γύρω από άλλα αστέρια, η ομάδα συνειδητοποίησε πως αν υπήρχε εξαέρωση υδρατμών από την επιφάνεια της Europa, θα μπορούσαν να την παρατηρήσουν με την ίδια μέθοδο που ήδη χρησιμοποιούσαν.

 

«Αν υπάρχει μια λεπτή ατμόσφαιρα γύρω από την Europa, έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει κάποιο από το φως του Δία και θα μπορούσαμε να το δούμε ως μια σιλουέτα. Και έτσι ψάχναμε για αυτά τα χαρακτηριστικά της απορρόφησης γύρω από το άκρο της Ευρώπης» σχολιάζει ο ίδιος.

Σε 10 ξεχωριστές εμφανίσεις που εκτείνονται σε βάθος χρόνου 15 μηνών, η ομάδα παρατήρησε την Europa περνώντας μπροστά από τον Δία. Σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις παρατηρησαν κάτι που θα μπορούσε να περιγραφεί σαν τα νέφη που συζητάμε.

Αυτή έρευνα παρέχει αποδεικτικά στοιχεία για ύπαρξη νερού στη Europa. Το 2012, μια ομάδα με επικεφαλής τον Lorenz Roth του Ερευνητικού Ινστιτούτου Southwest στο Σαν Αντόνιο, ανίχνευσε αποδέιξεις των υδρατμών να εκρύγνονται από την ψυχρή νότια πολική περιοχή της Europa και να αγγίζουν τα 160 χλμ ύψος  στο διάστημα. Παρά το γεγονός ότι και οι δύο ομάδες χρησιμοποίησαν διαστημικό τηλεσκόπιο απεικόνισης φασματογράφο του Hubble, η καθεμία χρησιμοποίησε μια εντελώς ανεξάρτητη μέθοδο για να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα.

 

 

Αν, λοιπόν, αυτές οι ενδείξεις επιβεβαιωθούν, η Europa θα είναι το δεύτερο φεγγάρι στο ηλιακό σύστημα που είναι γνωστό ότι έχει νέφη υδρατμών. Το 2005, το Cassini Orbiter της NASA ανίχνευσε πίδακες υδρατμών και σκόνης από την επιφάνεια του φεγγαριού του Κρόνου, τον Εγκέλαδο.

Οι επιστήμονες μπορεί να χρησιμοποιήσουν την υπέρυθρη όραση του James Webb Space Telescope της NASA, η οποία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2018, για να επιβεβαιώσουν ή να απορρίχουν την  δραστηριότητα στη Europa. Η NASA επίσης διαμορφώνει μια αποστολή προς την Europa με ωφέλιμο φορτίο που θα μπορούσε να επιβεβαιώσει την παρουσία των νεφών και να τα μελετήσει από κοντινή απόσταση κατά τη διάρκεια πολλών flybys.

 

 

 

 

Η συγκεκριμένη μελέτη του Sparks και της ομάδας του θα δημοσιευτεί στις 29 Σεπτεμβρίου στο Astrophysical Journal.

Credits: NASA/ESA/W. Sparks (STScI)/USGS Astrogeology Science Center