Αν έχεις ποτέ μπλέξει σε σχέση με αυτό το είδος ανθρώπου, ίσως σου έχει γεννηθεί η απορία: «Πώς δημιουργούνται οι νάρκισσοι»; Μήπως υπάρχουν λάθη που συνέβησαν στην ανατροφή τους ή ήταν κάτι που είχαν έμφυτο ως κομμάτι του χαρακτήρα τους. Εμείς που μεγαλώνουμε σήμερα παιδιά και κρατάμε το μέλλον αυτού του κόσμου στα χέρια μας, τι κινήσεις μπορούμε να κάνουμε ώστε να μην γίνει το παιδί μας ένας νάρκισσος που θα βασανίζεται και ο ίδιος αλλά θα βασανίζει και τους άλλους ανθρώπους γύρω του; Η έκρηξη βίας και οι γυναικοκτονίες που έχουν αυξηθεί με αδιανόητο ρυθμό τους τελευταίους μήνες, αποδεικνύουν ότι κάτι δεν γίνεται καλά στην ανατροφή και επιτέλους κάποτε πρέπει να σπάσει αυτή η αλυσίδα βίας και πόνου.

Πώς δημιουργούνται οι νάρκισσοι;

Σύμφωνα με τους νευροεπιστήμονες το οικογενειακό περιβάλλον ενός παιδιού είναι ένας από τους πιο σημαντικούς προγνωστικούς παράγοντες ναρκισσιστικών τάσεων, μαζί με την ανωτερότητα, την έπαρση και την έλλειψη ενσυναίσθησης, στην ενήλικη ζωή.

Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι φύσει πιο εγωιστές, όχι ναρκισσιστές, επειδή ο εγκέφαλός τους συνεχίζει να αναπτύσσεται και δεν είναι ακόμα εντελώς ώριμος. Επομένως, είναι φυσιολογικό γι’αυτές τις ηλικίες να έχουν λιγότερη αυτογνωσία μέχρι να μάθουν τις σημαντικές δεξιότητες όπως την συναισθηματική ρύθμιση και την ενσυναίσθηση.

Τα 3 λάθη της ανατροφής που είναι πιο πιθανό να δημιουργήσουν ναρκισσιστικά παιδιά και ενήλικες:

  1. Όταν ο ίδιος ο γονιός δεν μπορεί να αναγνωρίσει τις δικές του αρνητικές συμπεριφορές. Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να υιοθετήσουν τις αρνητικές ενέργειες των γονιών τους θεωρώντας τες ως φυσιολογικές.

Είσαι σε μια ταβέρνα και ο σερβιτόρος ρίχνει κατά λάθος πάνω σου ένα ποτήρι γεμάτο νερό. Ένα λάθος που θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα μας. Σε κανέναν μας δεν αρέσει να πέφτει πάνω μας η παραγγελία που θέλουμε να καταναλώσουμε. Αντί να χειριστείς την κατάσταση με τακτ και σεβασμό απέναντι στον άνθρωπο που εργάζεται και έκανε ένα λάθος, τον ταπεινώνεις κάνοντας τον να νιώσει ακόμα χειρότερα και στρέφεις φυσικά τα βλέματα όλα πάνω στη σκηνή.

Το χειρότερο όμως είναι ότι το παιδί παρακολουθεί και πιστεύει ότι ο τρόπος που αντέδρασε ο γονιός του είναι εντάξει.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να διδαχθεί με λόγια αλλά και με πράξεις στα παιδιά, πώς μοιάζει η συναισθηματική νοημοσύνη και ιδιαίτερα το στοιχείο της ενσυναίσθησης.

Ένας καλός τρόπος για να γίνει αυτό είναι να το βοηθήσεις να αναγνωρίσει πώς αισθάνεται. Βάζοντας ένα όνομα στο συναίσθημα που υποψιάζεσαι ότι βιώνει. Για παράδειγμα: «Αισθάνεσαι θυμωμένος ή απογοητευμένος από αυτό που έκανε ο φίλος σου»; Η εξάσκηση της συναισθηματικής νοημοσύνης θα το διευκολύνει να εκφράσει τα συναισθήματά του και να έχει επίγνωση για το πώς νιώθουν το ίδιο και οι άλλοι στο μέλλον.

  1. Μην ακυρώνεις τα συναισθήματα του παιδιού:
    Αν αποσιωπάς, αποσπάς την προσοχή ή αγνοείς τα συναισθήματα του παιδιού, ουσιαστικά το διδάσκεις ότι αυτό που νιώθει είναι λάθος.

Έτσι, θα δυσκολευτεί να ρυθμίσει τη συμπεριφορά του, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από προβλήματα καθώς μεγαλώνει όπως συμπεριφορές κάλυψης και μουδιάσματος, όπως ο εθισμός μέχρι προστατευτικές συμπεριφορές όπως η έπαρση, που είναι ένα κοινό ναρκισσιστικό χαρακτηριστικό. Μελέτες έχουν επίσης βρει ότι η ντροπή, η ανασφάλεια και ο φόβος βρίσκονται στη ρίζα του εσωτερικού εαυτού του ναρκισσιστή.

Το καθρέφτισμα απαιτεί να συναντήσεις το παιδί εκεί που είναι και να το βοηθήσεις στην επισήμανση των συναισθημάτων του. Η επικύρωση των συναισθημάτων τους σημαίνει ότι «επιτρέπουμε» να γνωρίζουν ότι αυτό που νιώθουν είναι λογικό.

Ένα παράδειγμα: Μπαίνει στο αυτοκίνητο το παιδί από το σχολείο και χτυπάει την πόρτα με θυμωμένο πρόσωπο. Αντί να το κάνετε να νιώσει άσχημα επειδή έχει κακή συμπεριφορά, κάνε mirroring (καθρέφτισμα) λέγοντάς του: «Φαίνεται ότι είχες μια άσχημη μέρα στο σχολείο! Τι συνέβη»;

Μόλις σου πει τι συνέβη, επικυρώστε το και πείτε κάτι του τύπου: «Δεν είναι ωραίο. Μπορώ να καταλάβω γιατί είσαι αναστατωμένος». Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τη συναισθηματική τους αντίδραση. Απλώς το ενημερώνεις ότι το πώς νιώθει αυτή τη στιγμή (και ότι αυτό το αρνητικό συναίσθημα) είναι αποδεκτό. Με τον καιρό, θα βελτιωθεί στο να εμπιστευτεί τα συναισθήματά του.

  1. Μην τονίζεις τις ναρκισσιστικές συμπεριφορές του παιδιού.
    Αν το παιδί κάνει δημόσιες εκρήξεις, επειδή δεν τα καταφέρνει για παράδειγμα, μην το επιτρέπεις να συμβεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν χρειάζεται να ντροπιαστεί το παιδί, αλλά είναι σημαντικό να το βοηθήσεις να βγει απ’ αυτήν την κατάσταση.

3 ερωτήσεις που θα βοηθήσουν:

«Τι συνέβη»;
«Πως αισθάνεσαι»
«Πώς πιστεύεις ότι η αντίδρασή σου κάνει τους ανθρώπους γύρω σου να νιώθουν»
Αντί να αποδεχτείς τη συναισθηματική του δυσλειτουργία, το βοηθάς να αναπτύξει δεξιότητες ενσυναίσθησης, κοινωνικής επίγνωσης και συναισθηματικής ρύθμισης, δεξιότητες που είναι απαραίτητες για το χτίσιμο της συναισθηματικής του νοημοσύνης.

Φυλακή δεν είναι να είσαι ο ίδιος ακριβώς άνθρωπος με εκείνον που ήσουν πριν από ακριβώς ένα χρόνο;

κοίταξε τον εαυτό σου στον καθρέφτη
Pexels

Πώς μπορώ να καταλάβω πότε το παιδί μου δείχνει ναρκισσιστικές συμπεριφορές;

Υπάρχουν διάφορα τεστ που μπορείς να κάνεις. Όταν βλέπετε μαζί μια ταινία ή διαβάζετε ένα βιβλίο και συμβεί κάτι κακό, μπορείς να το ρωτήσεις τι πιστεύει ότι μπορεί να νιώθουν οι χαρακτήρες.

Αν η απάντηση είναι κάτι σχετικό με: «Αισθάνονται λυπημένοι ή θυμωμένοι», τότε τα επίπεδα της συναισθηματικής του ευφυΐας είναι σε καλό δρόμο. Αλλά αν πει ότι δεν το νοιάζει πώς νιώθουν οι χαρακτήρες, γνωρίζεις ότι χρειάζεται να δουλέψεις ακόμα περισσότερο με το παιδί σου.

Οι ναρκισσιστικές συμπεριφορές είναι συχνά συνήθειες που μαθαίνουμε στην παιδική μας ηλικία και αν δεν δουλέψουμε θα τις κρατήσουμε για πάντα.

Αν ανησυχείς ότι το παιδί έχει ναρκισσιστικές τάσεις και δεν αισθάνεσαι ότι έχεις τις δεξιότητες για να το βοηθήσεις, ίσως χρειάζεται να συνεργαστείς με έναν θεραπευτή ή σύμβουλο που ειδικεύεται στις διαταραχές προσωπικότητας.

3 φράσεις που δεν χρειάζεται και δεν πρέπει να πεις ποτέ στα παιδιά σου

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News