Οι επιστήμονες της Νέας Ζηλανδίας πιστεύουν ότι το πιο απομακρυσμένο δέντρο, μια Spitka, θα αποκαλύψει πολλά από τα αναπάντητα μυστικά του Νότιου Ωκεανού, ενός από τους σημαντικότερους συλλέκτες άνθρακα στον κόσμο.

Τοποθετημένο στην ακατοίκητη νήσο Κάμπελ, το έλατο Spitka ύψους εννέα μέτρων κατέχει τον τίτλο του Παγκοσμίου Ρεκόρ Γκίνες για το πιο απομακρυσμένο δέντρο στον πλανήτη. Είναι στην πραγματικότητα το μοναδικό, στο θαμνώδες και ανεμοδαρμένο νησί του Νότιου Ωκεανου, ενώ ο πλησιέστερος γείτονάς του φυτρώνει στα νησιά Ώκλαντ, σε μια απόσταση 222 χλμ. Ο προκάτοχος του συγκεκριμένου τίτλου λέγεται ότι αποδόθηκε στο δέντρο Tenere του Νίγηρα, το οποίο καταστράφηκε το 1971 απο έναν οΤο μεγαλύτερο δέντρο στον κόσμο καλύφθηκε με αντιπυρική κουβέρτα για να προστατευτείδηγό.

Δεν έχουν βρεθεί ακόμα στοιχεία, που να αποδεικνύουν την ακριβή ηλικία του Spitka, ωστόσο μπορούμε να το τοποθετήσουμε στις αρχές του 1900, καθώς σύμφωνα με τον θρύλο, ο τότε κυβερνήτης της Νέας Ζηλανδίας, ο λόρδος Ranfurly φύτεψε ο ίδιος το δέντρο εκεί- εξού και το παρατσούκλι του ως το δέντρο Ranfurly. 

Μια μεγάλη μερίδα επιστημόνων θεωρούν ευνοϊκή την εξαφάνιση του ελάτου Spitka εξαιτίας του χωροκατακτητικού χαρακτήρα του. Ωστόσο, ο κορυφαίος στην επιστήμη του ραδιοάνθρακα στο GNS Science, Jocelyn Turnbull, πιστεύει ότι το δέντρο θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα άκρως πολύτιμο εργαλείο, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τι στα αλήθεια συμβαίνει με την πρόσληψη του άνθρακα στο Νότιο Ωκεανό. Και ως εκ τούτου, να λάβουμε πολλαπλές απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε- αν όχι να νικήσουμε- να περιορίσουμε σημαντικά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Το μεγαλύτερο δέντρο στον κόσμο καλύφθηκε με αντιπυρική κουβέρτα για να προστατευτεί

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Turnbull, απ’ το διοξείδιο του άνθρακα που παράγουμε, μέσω της καύσης ορυκτών, μόνο το 50% κατευθύνεται προς την ατμόσφαιρα, ενώ το άλλο μισό πηγαίνει στο έδαφος και τους ωκεανούς. Όπως αποδεικνύεται, ο Νότιος Ωκεανός, ως παγκόσμιος συσσωρευτής άνθρακα, έχει απορροφήσει τα τελευταία 150 χρόνια περίπου το 10% από αυτές τις εκπομπές. Έτσι, ο Turnbull έχει στρέψει το ενδιαφέρον στο να ανακαλύψει, τι πραγματικά συμβαίνει με την συσσώρευση άνθρακα στο Νότιο Ωκεανό. Ο ίδιος, σε συνεργασία με το Deep South National Science Challenge της Νέας Ζηλανδίας, την Ανταρκτική Επιστημονική Πλατφόρμα και το Εθνικό Ινστιτούτο για το Νερό και την Ατμόσφαιρα, έχει αφιερωθεί στο έργο της αναζήτησης απαντήσεων στο ανεξήγητο αυτό φαινόμενο.

Οι ερευνητές έχουν θέσει δύο βασικά ερωτήματα: Aν οι αποθήκες άνθρακα «γεμίσουν», θα προκαλέσει αυτό μια μαζική επιτάχυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη; Ή, μαθαίνοντας πώς λειτουργούν, μπορούν να βοηθηθούν αυτές οι καταβόθρες να απορροφήσουν ακόμη περισσότερο άνθρακα και να μειώσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη;

Προηγούμενες μελέτες, που εξέτασαν την πρόσληψη άνθρακα απο τον Νότιο Ωκεανό έχουν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η τρέχουσα θεωρία υποστηρίζει ότι η προσλήψεις άνθρακα έχουν αυξηθεί και ο Turnbull επιδιώκει να καταλάβει τι το προκαλεί. 

Η λήψη δειγμάτων από την ατμόσφαιρα είναι η καλύτερη μέθοδος για τη μέτρηση των συγκεντρώσεων CO2 και μπορεί να συμπληρωθεί με δείγματα χρονολόγησης με ραδιενεργό άνθρακα σε βαθιά νερά. Έρχεται, όμως, με περιορισμούς, καθώς, όπως επισημαίνει και ο Turnbull, δεν μπορούμε να συλλέξουμε τον αέρα που υπήρχε πριν 30 χρόνια, γιατί δεν υπαρχει πια. Έτσι, αυτός και η ομάδα του κατέληξαν στην ιδέα να χρησιμοποιήσουν δαχτυλίδια δέντρων. 

«Τα φυτά, όταν μεγαλώνουν παίρνουν διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα μέσω φωτοσύνθεσης και το χρησιμοποιούν για να αναπτύξουν τις δομές τους και ο άνθρακας από τον αέρα καταλήγει στους δακτυλίους των δέντρων», εξηγεί ο ίδιος.

Η τακτική αυτή είναι ιδιαίτερα βοηθητική, όταν υπάρχει αφθονία σε δέντρα. Ωστόσο, στην περίπτωση του Νότιου Ωκεανού, κάτι τέτοιο δεν αποτελεί πραγματικότητα. Τα δέντρα στην περιοχή αυτή είναι σπάνια, γι’αυτό και η μοναχικότητα του ελάτου Spitka, μπορεί να θεωρηθεί και ως πηγή που θα ξεσκεπάσει το πέπλο του μυστηρίου γύρω από τον άνθρακα του Νοτίου Ωκεανού. 

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News