Ο όρος αυτόφωρο είναι μία έκφραση νομικής υφής η οποία κάνει την εμφάνισή της σε πολλές συζητήσεις που αφορούν την επικαιρότητα. Πολλοί από εμάς, βέβαια, δεν ξέρουμε τι ακριβώς σημαίνει ή έχουμε αρκετά μπερδεμένη τη σημασία του στο μυαλό μας.

Τι είναι το αυτόφωρο έγκλημα;


Σύμφωνα με το αρ. 242 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας:

  1. Αυτόφωρο είναι το έγκλημα την ώρα που γίνεται ή το έγκλημα που έγινε πρόσφατα. Η πράξη θεωρείται ότι έγινε πρόσφατα ιδίως όταν αμέσως ύστερα από αυτήν ο δράστης καταδιώκεται από τη δημόσια δύναμη ή από τον παθόντα ή με δημόσια κραυγή, όπως και όταν συλλαμβάνεται οπουδήποτε να έχει αντικείμενα ή ίχνη από τα οποία συμπεραίνεται ότι διέπραξε το έγκλημα σε πολύ πρόσφατο χρόνο.
  2. Ποτέ δεν θεωρείται ότι συντρέχει μια από τις παραπάνω περιπτώσεις, αν πέρασε όλη η επόμενη μέρα από την τέλεση της πράξης.
  3. Τα εγκλήματα που τελούνται δια του τύπου θεωρούνται πάντοτε αυτόφωρα.
  4. Τα εγκλήματα που τελούνται από ανηλίκους δεν δικάζονται ως αυτόφωρα.


 Κατά συνέπεια, αυτόφωρο είναι το έγκλημα, κατά το οποίο ο δράστης συλλαμβάνεται κατά την ώρα της πράξης, ή διαπράχθηκε “πρόσφατα”. Στο πλαίσιο αυτό, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις:

  • Το “γνήσιο αυτόφωρο έγκλημα”, κατά το οποίο ο δράστης συλλαμβάνεται την ώρα ακριβώς που διαπράττεται το έγκλημα και,
  • Το “μη γνήσιο έγκλημα”, όπου τελέστηκε πρόσφατα. Για την ερμηνεία του “πρόσφατα”, στο προαναφερόμενο άρθρο αναφέρονται οι περιπτώσεις (με τη λέξη “ιδίως” ), όταν ο δράστης καταδιώκεται από δημόσια δύναμη (παράδειγμα αστυνομία), ή από τον “παθόντα”, ή με “δημόσια κραυγή”. Επίσης, όταν συλλαμβάνεται με “ίχνη” (πειστήρια), από τα οποία αποδεικνύεται ότι τέλεσε την πράξη πάρα πολύ πρόσφατα, όπως αίματα, κλοπιμαία, όπλα με ίχνη κλπ.


Τα χρονικά όρια ισχύος αυτοφώρου

Σύμφωνα με την §2 του ίδιου άρθρου (242 ΚΠΔ), ουδέποτε θεωρείται αυτόφωρο έγκλημα εκείνο που τελέστηκε και παρήλθε ολόκληρη η επόμενη ημέρα χωρίς να έχει συλληφθεί ο δράστης, οπότε καμία των παραπάνω περιπτώσεων δεν μπορεί να συντρέξει για τον χαρακτηρισμό του εγκλήματος ως αυτόφωρου.

Η επικρατέστερη νομική άποψη, για το ανώτατο χρονικό όριο του αυτοφώρου, είναι έως τα μεσάνυχτα της επόμενης ημέρας του εγκλήματος. Δηλαδή, το ανώτατο χρονικό όριο του αυτοφώρου είναι 47 ώρες και 59 πρώτα λεπτά, (περίπτωση εγκλήματος που έγινε απόψε 2 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα, το αυτόφωρο λήγει τα μεσάνυχτα της μεθαυριανής).

Συνέπειες του αυτοφώρου εγκλήματος:

Η πρακτική σημασία του χαρακτηρισμού ενός εγκλήματος ως αυτοφώρου συνίσταται στην εφαρμογή άμεσης διαδικασίας προανάκρισης και προσαγωγής του δράστη σε δικαστική αρχή χωρίς προηγούμενη παραγγελία εισαγγελέως. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανακριτικός υπάλληλος προχωρεί στη προανάκριση και στη συνέχεια ενημερώνει σχετικά τον Εισαγγελέα περί της έκθεσης που έχει στο μεταξύ συντάξει. Η ειδική αυτή συνοπτική διαδικασία γίνεται μόνο σε περιπτώσεις που το έγκλημα αφορά πταίσμα ή πλημμέλημα που υπάγεται στην αρμοδιότητα των μονομελών πλημμελειοδικείων, όπως π.χ. περιπτώσεις που αφορούν τραυματισμούς, σωματικές βλάβες εκ δόλου ή εξ αμελείας, κλοπές, ζωοκλοπές, παραβάσεις περί τυχερών παιγνίων, παρανόμου οπλοφορίας ή και οπλοχρησίας, λαθρεμπορίας, διακίνησης ναρκωτικών, ειδικών περιπτώσεων παρανόμου αλιείας.

Από τα παραπάνω λοιπόν, προκύπτει ότι η αυτόφωρη διαδικασία, είναι ιδιαίτερα σοβαρή και επίπονη για τον συλληφθέντα, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο δράστης συνήθως “κρύβεται”, μέχρι να περάσει το χρονικό όριο ισχύος του αυτοφώρου.

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News