Με το κίνημα #MeToo να κάνει έντονη την παρουσία του στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, πλήθος γυναικών βρήκαν το κουράγιο να μιλήσουν ανοιχτά και να καταγγείλουν οποιαδήποτε πράξη έχει προσβάλει την γενετήσια αξιοπρέπειά τους. Αυτές οι γυναίκες βρήκαν την υποστήριξη της κοινωνίας στα πλαίσια του #MeToo, είπαν τη δική τους ιστορία, ανοίγοντας τον δρόμο και σε άλλα κορίτσια, αλλά και αγόρια, να μιλήσουν για τις ενέργειες παρενόχλησης που έχουν υποστεί. Αυτές οι γυναίκες ένιωσαν πως θα ακουστούν, ένιωσαν ασφάλεια και σιγουριά, τι γίνεται, όμως, με όλες αυτές τις ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ; Τι γίνεται, άραγε, με όλους εκείνους που δέχθηκαν παρενόχληση και δεν μίλησαν γιατί δεν υπήρξε κανείς στον δρόμο τους να τους ακούσει; Υπάρχει κάποιος που είναι εκεί για να τους προστατέψει;

Το τελευταίο διάστημα, ανάμεσα στις εκατοντάδες καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση που έχουν δει τα φώτα της δημοσιότητας, έχουν γίνει γνωστές και αρκετές που έλαβαν χώρα στα Πανεπιστήμια. Δεν είναι λίγες οι ιστορίες των φοιτητών που σοκάρουν. Άλλες μιλούν για σεξουαλική παρενόχληση και άλλες για άσκηση ψυχολογικής βίας… Κάποιες περιλαμβάνουν και τα δύο. Τι γίνεται, όμως, με τις παρενοχλήσεις στα Πανεπιστήμια και με όλα αυτά τα παιδιά που δεν νιώθουν ασφάλεια στην σχολή τους; Υπάρχει κάποιος που μπορεί να τους προστατέψει και να τους συμβουλέψει;

Παρενοχλήσεις στα Πανεπιστήμια: Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί;

Ούσα φοιτήτρια κι έχοντας περάσει αμέτρητες ώρες στον χώρο της σχολής μου, έχουν ακούσει πολλά τα αυτιά μου. Ιστορίες για σεξουαλικές παρενοχλήσεις στα Πανεπιστήμια, εκβιασμούς και ψυχολογικό πόλεμο. Ναι, μπορεί σε εσένα που δεν βρίσκεσαι σε αυτόν τον χώρο να σου ακούγεται κάπως ακραίο, αλλά κάποια περίοδο οι ιστορίες αυτές είχαν γίνει η καθημερινότητά μας. Κανείς δεν μίλαγε όμως. Όλοι ήξεραν και επέλεγαν τη σιωπή, ενώ όσα θύματα βρήκαν το θάρρος να μιλήσουν δεν βρήκαν υποστήριξη από κανέναν.

Στα Πανεπιστήμια, τουλάχιστον στο δικό μου που το έχω ζήσει, δεν νιώθω -όπως κι άλλοι φοιτητές- ότι υπάρχει ασφάλεια και αυτή είναι η πραγματικότητα. Έχοντας, λοιπόν, όλες αυτές τις σκέψεις στο μυαλό μου, και μαζί με τα συναισθήματα άγχους, θυμού και αδικίας να με κατακλύζουν, αποφασίσαμε να διερευνήσουμε λίγο το θέμα του #metoo στα Πανεπιστήμια, προσπαθώντας να απαντήσουμε σε αυτό το βασικό ερώτημα: Πού μπορεί μία φοιτήτρια ή ένας φοιτητής που έχει δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο του Πανεπιστημίου να απευθυνθεί ώστε να νιώσει ασφάλεια;

Η αλήθεια είναι πως όποια φοιτήτρια / φοιτητής έχει δεχθεί συμπεριφορές που έχουν προσβάλει την γενετήσια αξιοπρέπειά του, ο δρόμος που πρέπει να διανύσει είναι μεγάλος και πέρα από την ψυχική δύναμη που πρέπει να βρει, είναι απαραίτητο να έχει και υπομονή.

Ένα από τα βήματα που πρέπει να κάνει κάποιος που έχε δεχθεί παρενόχληση στον χώρο του Πανεπιστημίου είναι να απευθυνθεί στο αρμόδιο Τμήμα Ισότητας που διαθέτει η σχολή του. Αφού συμβουλευτεί τους ειδικούς, οι οποίοι θα αναλάβουν να διερευνήσουν την υπόθεσή του, τότε αυτή θα πρέπει να πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Με βάση την έρευνά μας, όμως, κάτι τέτοιο είναι αρκετά δύσκολο να συμβεί, καθώς δεν υπάρχει άμεση ανταπόκριση και επικοινωνία από τα συγκεκριμένα Τμήματα, πόσο μάλλον για έναν απλό φοιτητή ή μία απλή φοιτήτρια. Μιλώντας με πολλές φίλες μου και συμφοιτήτριές μου σχεδόν καμία δε γνώριζε την ύπαρξη των συγκεκριμένων τμημάτων και όσες ήξεραν, δεν γνώριζαν την διαδικασία που ακολουθείται στα πλαίσια μίας καταγγελίας.

Ευτυχώς, στην δική μου σχολή οι φοιτητές ανέλαβαν δράση. Άρχισαν να ενημερώνονται, με όσα μέσα είχαν στην διάθεσή τους, να κάνουν έρευνα, δημιούργησαν ομάδα στα social media και συγκέντρωσαν τις καταγγελίες. Έπειτα από πολύ κόπο και χρόνια προσπάθειας έφεραν τις καταγγελίες αυτές στα φώτα της δημοσιότητας. Στάθηκαν δίπλα στα θύματα και τα βοήθησαν ώστε να ακουστεί η φωνή τους και η ιστορία τους. Όμως και πάλι αυτό δεν ήταν αρκετό.

παρενοχλήσεις στα πανεπιστήμια
Unsplash

Αφού οι καταγγελίες πήραν τον δρόμο της Δικαιοσύνης, μέχρι να διερευνηθούν επίσημα και να βγει η σχετική απόφαση, στον χώρο του Πανεπιστημίου επικράτησε μία αδράνεια. Οι καθηγητές που έχουν κατηγορηθεί για σεξουαλική παρενόχληση κυκλοφορούν ακόμα στους διαδρόμους της σχολής, μας διδάσκουν και έρχονται καθημερινά σε επαφή μαζί μας. Η μεγαλύτερη τιμωρία που έχουν δεχθεί είναι η εκπαιδευτική άδεια.

Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, οι φοιτητές να νιώσουν ασφάλεια στο Πανεπιστήμιο όταν επικρατεί αυτή η κατάσταση; Μιλάμε για συμπεριφορές που είναι τουλάχιστον απαράδεκτες, καταδικαστέες και μη αποδεκτές και βοήθεια δεν υπάρχει από πουθενά.

Έχοντας επιχειρήσει να έρθουμε σε επαφή με διάφορους φορείς των Πανεπιστημίων διεξάγοντας την συγκεκριμένη έρευνα, οι οποίοι δεν ανταποκρίθηκαν, επικοινωνήσαμε τελικά με τους υπεύθυνους της Ελληνικής Αστυνομίας, οι οποίοι απάντησαν σε ορισμένες ερωτήσεις μας σχετικά με το θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο τον Πανεπιστημίων. Πρόκειται για ερωτήσεις απλές που όλοι έχουμε στο μυαλό μας, αλλά ποτέ δεν ξέραμε την απάντηση.

Τι πρέπει να κάνεις ένας φοιτητής / φοιτήτρια που έχει δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση; H Ελληνική Αστυνομία απαντά:

1. Αν έχω υπάρξει θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο του Πανεπιστημίου, σε ποια σημεία μπορώ να κάνω την καταγγελία; Αν δεν επιθυμώ να καταγγείλω το περιστατικό απευθείας στην αστυνομία, υπάρχουν κάποιοι άλλοι φορείς στο Πανεπιστήμιο που μπορούν να με βοηθήσουν;

Τα θύματα προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας – ελευθερίας για την  πραγματοποίηση οποιασδήποτε καταγγελίας μπορούν να απευθύνονται στην πλησιέστερη αστυνομική αρχή, ενώ σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης πρέπει να καλούν την Άμεση Δράση, στον αριθμό 100. Αν δεν μπορούν να μιλήσουν μπορούν να αποστείλουν γραπτό μήνυμα στο 100 γράφοντας το όνομα, το επώνυμο, τη διεύθυνση και το είδος της έκτακτης ανάγκης. 

Αν πρόκειται για συμβάν που λαμβάνει χώρα στο ενδοοικογενειακό πλαίσιο τα θύματα μπορούν να επικοινωνούν με τις Υπηρεσίες Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ αν πρόκειται για πράξη που έλαβε χώρα μέσω διαδικτύου μπορούν να απευθύνονται στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στο 11188 για παροχή οδηγιών-κατευθύνσεων. 

Περισσότερες πληροφορίες για τις δυνατότητες καταγγελίας περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης-παρενόχλησης αλλά και παροχής ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορείτε να βρείτε εδώ.

2. Για να κάνω μία καταγγελία ως θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης είναι απαραίτητο να έχω αποδεικτικά στοιχεία; Κι αν ναι, σε τι μορφή πρέπει να είναι αυτά; Τα μηνύματα είναι αρκετά ισχυρά;

Η μαρτυρία του θύματος αποτελεί από μόνη της αποδεικτικό στοιχείο το οποίο αρκεί για να σχηματιστεί ποινική δικογραφία η οποία θα υποβληθεί στις εισαγγελικές Αρχές. Η παροχή οποιουδήποτε πρόσθετου στοιχείου μπορεί να ενισχύσει τον ισχυρισμό του θύματος, κάτι που αξιολογείται κατά την ποινική διαδικασία από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές Αρχές.

3. Μπορεί κάποιος φοιτητής / φοιτήτρια να κάνει ανώνυμη καταγγελία αν το επιθυμεί;

Η πραγματοποίηση σχετικών καταγγελιών στο 100 μπορούν να πραγματοποιηθούν και ανώνυμα. Είναι σημαντική ωστόσο, η παροχή πληροφοριών που θα βοηθήσουν τις αστυνομικές Αρχές να επιληφθούν του περιστατικού.

4. Τι θα γίνει όταν προβώ σε καταγγελία στο Αστυνομικό Τμήμα; Ποιος φορέας διερευνά τις καταγγελίες σεξουαλικής παρενόχλησης και ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται;

Η αστυνομική προανάκριση περιλαμβάνει πλήθος αστυνομικών και δικονομικών ενεργειών στις οποίες προβαίνουν οι αστυνομικές Υπηρεσίες μετά την υποβολή των σχετικών καταγγελιών. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη διαχείριση περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης – κακοποίησης, η Ελληνική Αστυνομία έχει ως κεντρικό άξονα δράσης την προστασία των θυμάτων, τη διερεύνηση τέλεσης των αδικημάτων, τη συλλογή σχετικών αποδεικτικών στοιχείων και την παραπομπή του φερόμενου ως δράστη στη δικαιοσύνη.

Σημειώνεται ότι από τη στιγμή που θα λάβουν γνώση οι αστυνομικές Αρχές θα επιληφθούν άμεσα, με ευαισθησία και σεβασμό στην προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια του θύματος.

Σκοπός μας, λοιπόν, διεξάγοντας την συγκεκριμένη έρευνα ήταν να ξεδιαλύνουμε λίγο το τοπίο που ονομάζεται «Παρενοχλήσεις στα Πανεπιστήμια» και να ενημερώσουμε τα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης σχετικά με τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν, ελπίζοντας ότι θα νιώσουν ασφάλεια και περισσότερη σιγουριά, ώστε να καταγγείλουν την πράξη που έχουν υποστεί.

Σχετικά με την ερώτηση: «Τι έγιναν όλες εκείνες οι καταγγελίες για παρενοχλήσεις στα Πανεπιστήμια;» Η απάντηση είναι πως κανείς δεν ξέρει, κανείς δεν ασχολείται και τα θύματα σίγουρα δεν έχουν βρει δικαίωση. Τις περισσότερες φορές οι καταγγελίες δεν βλέπουν τα φώτα της δημοσιότητας κι οι θύτες συγκαλύπτονται. Γιατί, όμως, επιτρέπουμε κάτι τέτοιο να συμβεί και πώς απαιτούμε οι φοιτητές να αισθάνονται ασφάλεια στον χώρο του Πανεπιστημίου;

Είναι ευθύνη όλων μας, λοιπόν, να ανοίξουμε τα μάτια μας και να μην επιτρέψουμε να συμβαίνουν παρενοχλήσεις σε κανένα χώρο, να είμαστε δίπλα στα θύματα, να αναλαμβάνουμε δράση και να μην νιώθει κανείς μόνος του.

Να θυμάσαι ότι ποτέ δεν είσαι μόνη. Έχεις φωνή και πρέπει να ακουστεί τώρα!

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News