Η 19η ημέρα του Μαΐου είναι η ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία των Ποντίων. Η γενοκτονία έχει αναγνωριστεί από 5 κράτη και από τη Διεθνή Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών (IAGS) και αφορά στις σφαγές και τις αποτρόπαιες πράξεις που βίωσαν οι Έλληνες του Πόντου κατά την Περίοδο ανάμεσα στο 1914-1923 από το κίνημα των νεότουρκων. 19 Μαΐου του 1919, ήταν η μέρα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα και με διαταγή του έγινε η έναρξη της Β’ Φάσης της ποντιακής γενοκτονίας. Ο αριθμός των θυμάτων είναι 353.000.

Η γενοκτονία των Ποντίων

Η γενοκτονία των Ποντίων ξεκινά από το 1914 με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο όπου θεωρείται η πρώτη φάση, μέχρι το 1923 όπου και οι τελευταίοι Έλληνες διώχνονται και ενσωματώνονται στην Ελλάδα. 21 Ιουλίου 1914 με την κήρυξη γενικής επιστράτευσης από τους Τούρκους όλων των εθνοτήτων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, οι άντρες από 18-45 χρονών όφειλαν μέσα σε 11 ημέρες να παρουσιαστούν στις ομάδες τους. Οι Χριστιανοί που ήθελαν να αποφύγουν την επιστράτευση πλήρωναν 45 χρυσές τουρκικές λίρες και έτσι απαλλάσσονταν από την υποχρέωση της κατάταξης. Το ποσό όμως ήταν τεράστιο και έτσι πολλοί Χριστιανοί αναγκάστηκαν να καταταχθούν με τη βία.

Οι Νεότουρκοι που φοβόντουσαν μήπως οι Χριστιανοί δημιουργήσουν ομάδες στις μονάδες κατάταξης, αποφάσισαν να απομονωθούν και στάλθηκαν στα «αμελέ ταμπουρού*», τα τάγματα εργασίας. Εκατοντάδες άνθρωποι πέθαναν από την εξάντληση, την ασιτία, τις αρρώστιες, τις κακουχίες και έμεναν άθαφτοι, τροφοί για τα όρνεα. Όσοι κατάφερναν να ζήσουν στέλνονταν για εργασία 18 ώρες το εικοσιτετράωρο κάτω από τραγικές συνθήκες που δημιουργούσε η βάναυση συμπεριφορά των βαθμοφόρων Τούρκων, σπάζοντας πέτρες, ανοίγοντας δρόμους στα βουνά κάτω από όλες τις καιρικές συνθήκες, κρύο, χιόνια, ζέστη. Οι μολυσματικές ασθένειες θέριζαν και χωρίς ιατρική περίθαλψη, με μαθηματική ακρίβεια οδηγούνταν στο θάνατο.

Στη διάρκεια της κράτησής τους, τους έδιναν ελάχιστη τροφή και νερό μια φορά τη μέρα και η κακομεταχείριση ήταν ο μόνος τρόπος της συμπεριφοράς των «δημίων» τους καθώς σκοπό είχαν την βιολογική τους εξόντωση. Ελάχιστοι κατάφεραν να επιζήσουν από αυτήν την κόλαση, που ήταν προάγγελοι των ταγμάτων που εφάρμοσαν οι Ναζί στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

100 χρόνια μετά τη Γενοκτονία των Ποντίων

Μεθοδευμένες εκτοπίσεις πληθυσμού

Ολόκληρα χωριά εκτοπίζονταν χειμώνα με δύσκολες καιρικές συνθήκες, ήταν μέρος του σχεδίου για την εφαρμογή του καθαρού Εθνικιστικού προγράμματα με σύνθημα «Η Τουρκία για τους Τούρκους». Οι εκτοπισμένοι δεν μπορούσαν να μεταφέρουν μαζί τους ούτε τρόφιμα, ούτε ρούχα ενώ η πορεία της πομπής ολόκληρων χωριών ήταν δίχως προορισμό αλλά με το τέλος και την φυσική εξόντωση και τον θάνατο των ανθρώπων.

Μοναδικός στόχος ο εξευτελισμός των Ελλήνων, αλλά και η αποδυνάμωση της πιθανής αντίστασης των Ελλήνων που ήδη προετοίμαζαν για τη δεύτερη φάση της Γενοκτονίας.

Το τηλεγράφημα

Ποια «πολιτική» εφαρμόστηκε σε βάρος των λαών που έζησαν στην γεωγραφική τους επικράτεια; Το τηλεγράφημα προς τον διοικητή της Σμύρνης δίνει την απάντηση:

«Οι Έλληνες οθωμανοί υπήκοοι της περιφέρειάς σας, αποτελούν πλειονότητα… η οποία μπορεί να αποβεί επικίνδυνη… Πρέπει να εξαναγκάσουν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και αν αρνηθούν να εκκενώσουν τις περιοχές τους, δώστε οδηγίες στους Μουσουλμάνους αδελφούς μας να τους εξαναγκάσουν μεταχειριζόμενοι προς τούτο κάθε μέσον και κάθε είδους έκτροπο. Να υποχρεωθούν όμως να υπογράψουν σχετική βεβαίωση ότι φεύγουν με τη θέλησή τους για να μην δημιουργηθούν αργότερα πολιτικά ζητήματα».

Συγκλονιστικές μαρτυρίες και μνήμες 100 χρόνια μετά τη Γενοκτονία των Ποντίων

Ο διωγμός του Ελληνικού πληθυσμού

Οι Έλληνες του Πόντου μαζί με τους Έλληνες της Μικράς Ασίας και οι Καππαδόκες ήταν οι μερίδες πληθυσμού που διώχθηκαν εκείνη την περίοδο από την γεωγραφική τους επικράτεια και τον τόπο που από τα χρόνια του Ομήρου και παλιότερα άνηκε στους πατεράδες τους. Μέχρι και το 1924 είχαν έρθει και οι τελευταίοι στην Μαμά Ελλάδα. Όσοι κατάφεραν να ζήσουν απο την γενοκτονία, δεν σφασγιάσθηκαν, δεν βασανίστηκαν ήρθαν στη Ελλάδα.

Ο Ποντιακός πληθυσμός εγκαταστάθηκε σε ακριτικές περιοχές και αυτό δεν ήταν μια τυχαία επιλογή αφού οι Πόντιοι ήταν ετοιμοπόλεμοι. Αυτό το μαρτυρούσε και η φορεσιά τους αλλά και οι χοροί τους που είναι κατά βάση χοροί που χόρευαν πριν το πόλεμο γι’αυτό είναι τόσο έντονοι. Μάλιστα κάποιοι λένε ότι οι Τούρκοι τους φοβόντουσαν όταν τους έβλεπαν να χορεύουν γιατί φαινόταν πολύ αποφασισμένοι και δυναμικοί.

Τα τραγούδια τους μαρτυρούν τη δυσκολία που είχαν στην ένταξη με τη νέα πατρίδα κάτι που παραδέχεται και η Μικρασιάτικη μερίδα του πληθυσμού που ήρθαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα.

Στα ξένα είμαι Έλληνας,
Και στην Ελλάδα ξένος.

Και τώρα εγώ εδώ διψώ,

Νερό να πιω δεν έχω,

Ντρέπομαι να ζητήσω,

Τα χείλια μου να βρέξω.

Παράδοση

Παραδοσιακοί χοροί: Η γέφυρα που ενώνει το χθες με το σήμερα

Ερχόμενοι στην Ελλάδα, έφεραν μαζί τους τη μαγειρική τους, τα τραγούδια τους, την διάλεκτό τους, και όλην την παράδοση που είχαν όταν ήταν κομμάτι της Μαύρης Θάλασσας. Οι σημερινοί Πόντιοι, εκατό και πλέον χρόνια κρατούν δυνατή και ζωντανή την παράδοση των παππούδων τους, παραμένουν ενωμένοι, φτιάχνοντας συλλόγους και ημέρες μνήμης για να μην ξεχάσουν ποτέ ότι είναι αυτοί που έμειναν από τους 353.000 που χάθηκαν άδικα και τόσο σκληρά.

Αφιερωμένο στους 353.000 ανθρώπους που βασανίστηκαν και σφαγιάσθηκαν άδικα, για εκείνους που τα κατάφεραν και εκείνους που κρατάνε ζωντανή τη μνήμη.

*Για τη σκληρότητα των Ταγμάτων εργασίας έχει γράψει στο βιβλίο της η Διδώ Σωτηρίου «Ματωμένα Χώματα»

*Πληροφορίες: Γενοκτονία Ποντίων Μνήμης Εγκόλπιον

Εκδήλωση στο Ηρώδειο για τα 100 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News