Σκέψου να μην μπορείς να περπατήσεις και να κάθεσαι σε αναπηρικό αμαξίδιο. Ή να μην έχεις χέρια. Μόνο και μόνο η σκέψη αυτή σε τρομάζει έτσι; Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Η αναπηρία συχνά προκαλεί έκπληξη, λύπηση, ακόμη και αποστροφή. Ωστόσο, κάποια στιγμή αυτό πρέπει να αλλάξει. Η αναπηρία είναι κομμάτι της ζωής μας, μόνιμο ή πρόσκαιρο, επίκτητο ή εκ γενετής που όλοι μας μπορεί να βιώσουμε. Τα άτομα με αναπηρία δεν είναι άρρωστα, δεν έχουν κάποιο στίγμα ή κατάρα.

Η αλήθεια είναι πως, όσο και αν προσπαθήσουμε, ποτέ δεν θα καταφέρουμε να μπούμε ακριβώς στη θέση αυτών των ανθρώπων. Αυτό που μπορούμε είναι να αντιληφθούμε τις δυσκολίες και να κατανοήσουμε τόσο τις ψυχολογικές, όσο και τις κοινωνικές όψεις της αναπηρίας, ώστε να τους κάνουμε τη ζωή λίγο ευκολότερη.

Η πρώτη ελληνική πλατφόρμα εύρεσης εργασίας για άτομα με νοητική αναπηρία

Επιπτώσεις της αναπηρίας: Οι ψυχολογικές και κοινωνικές της όψεις

Ψυχολογικός αντίκτυπος

Στάδια προσαρμογής

Η προσαρμογή που απαιτείται για τη ζωή με αναπηρία μπορεί να είναι μια μακρά και επίπονη διαδικασία. Επίσης συχνά σε γεμίζει με μια αναταραχή ισχυρών συναισθημάτων. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι μπορεί να βιώσουν ένα είδος σοκ που χαρακτηρίζεται από συναισθηματικό και σωματικό μούδιασμα. Στη συνέχεια, θα περάσουν σε ένα στάδιο άρνησης που μπορεί να διαρκέσει για μήνες, το οποίο λειτουργεί ως αμυντικός μηχανισμός για να επιτρέψει μια σταδιακή προσαρμογή.

Ο θυμός και η βαθιά θλίψη μπορεί στη συνέχεια να έρθουν στο προσκήνιο καθώς αυτά τα άτομα αντιδρούν στην απώλεια που βίωσαν και στις αλλαγές στον τρόπο ζωής που την συνοδεύουν. Τέλος, πολλοί εισέρχονται σε ένα στάδιο αποδοχής όπου αρχίζουν να συμβιβάζονται με την κατάσταση αυτή.

Κατά τη διάρκεια του σταδίου αποδοχής, κανείς δεν χαίρεται που είναι ανάπηρος. Ωστόσο, είναι έτοιμος να απορρίψει τις ψεύτικες ελπίδες ή την απόγνωση και να αξιοποιήσει στο έπακρο τη νέα του πραγματικότητα. Σε γενικές γραμμές ο καθένας προχωρά σε αυτά τα στάδια με τον δικό του ρυθμό. Ορισμένοι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες, ενώ άλλοι μπορεί να χρειαστούν μήνες ή και χρόνια.

Unsplash

Αυτοεικόνα

Η αφύπνιση στη νέα πραγματικότητα μιας ζωής με αναπηρία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το πώς βλέπει ένα άτομο τον εαυτό του. 

Όσο είναι δυνατόν, τα άτομα με αναπηρία προτρέπονται να διατηρήσουν τις πεποιθήσεις και τις στάσεις που είχαν και πριν. Σε πολλές περιπτώσεις, τα ταλέντα, οι φόβοι, οι κοινωνικές δεξιότητες και η νοοτροπία που βοηθούν στον προσδιορισμό του ατόμου, παραμένουν άθικτα.

Τα άτομα με αναπηρία συχνά, κινδυνεύουν να αναπτύξουν δυσμενείς συναισθηματικές διακυμάνσεις, όπως άγχος και κατάθλιψη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ενθάρρυνση από φίλους και συγγενείς μπορεί να αποδειχθεί αναποτελεσματική. Ωστόσο, ένας εκπαιδευμένος επαγγελματίας ψυχικής υγείας είναι σε θέση να προσφέρει πρακτική βοήθεια και ανακούφιση.

«Δύναμή μας, ο σεβασμός όλων»: Ο Αντώνης Τσαπατάκης χρειάζεται μόνο 35 δευτερόλεπτα για να σου δείξει όλα όσα πάνε λάθος με τα δικαιώματα και τις δυνατότητες των ΑμεΑ

Συναισθηματικές επιδράσεις

Η κατάθλιψη είναι μια πιθανή ψυχολογική έκβαση για τα άτομα με αναπηρίες. Ακόμη και εκείνοι που αποδέχονται την κατάσταση, χρειάζονται ένα ισχυρό δίκτυο υποστήριξης φίλων και αγαπημένων προσώπων να τους παρέχουν συμβουλές και ενθάρρυνση.

Εκτός από την αναζήτηση της βοήθειας ενός ειδικευμένου θεραπευτή, τα άτομα με αναπηρίες μπορούν να αναζητήσουν και ομάδες υποστήριξης. Τα μέλη της οικογένειας μπορούν επίσης να παίξουν σημαντικό ρόλο, αποκτώντας μεγαλύτερη εκπαίδευση σχετικά με την αναπηρία του αγαπημένου τους προσώπου και το πώς μπορούν να παρέχουν βοήθεια. 

Κοινωνικές πτυχές της αναπηρίας

Οικογένεια

Οι οικογένειες που ζουν και φροντίζουν ένα άτομο με αναπηρία βιώνουν θετικές και αρνητικές επιπτώσεις. Η αναπηρία μπορεί να επιφέρει μια αίσθηση συνοχής και εγγύτητας εντός της οικογένειας και της κοινότητας καθώς αυξάνεται η ευαισθητοποίηση σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της αναπηρίας. Αλλά μπορεί επίσης να είναι πηγή οικογενειακής πίεσης μεταξύ των συζύγων και μεταξύ γονέων και παιδιών. Σύμφωνα με έρευνες, οι οικογένειες που έχουν παιδιά με ειδικές ανάγκες έχουν προδιάθεση για διαζύγιο και εντάσεις λόγω των ψυχολογικών και συναισθηματικών καταπονήσεων που μπορεί να επιφέρει μια τέτοια δυσκολία.

επιπτώσεις της αναπηρίας
Freepik

Κίνδυνος φτώχειας

Η φτώχεια ως κοινωνικός αντίκτυπος της αναπηρίας οφείλεται κυρίως στην απώλεια αμειβόμενης απασχόλησης. Παρόλο που υπάρχουν επιδόματα από το κράτος, πολλές φορές τα χρήματα αυτά δεν αρκούν.

Κοινωνικός αποκλεισμός

Ο κοινωνικός αποκλεισμός ως αποτέλεσμα της αναπηρίας σημαίνει έλλειψη συμμετοχής σε ένα δεδομένο κοινωνικό πλαίσιο. Ένα άτομο με αναπηρία μπορεί να αντιμετωπίσει περιορισμούς στην αλληλεπίδραση με συναδέλφους στην εργασία, συμφοιτητές και μέλη της οικογένειας. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι ο ίδιος απομακρύνει αυτούς τους ανθρώπους ή στα στερεότυπα και τις κοινωνικές στάσεις απέναντι στην αναπηρία. 

The Greatest: Η ταινία της Apple θίγει ένα θέμα για το οποίο δε μιλάει κανείς κι ελπίζει σε έναν κόσμο χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις

Διακρίσεις

Η κοινωνία εξακολουθεί να διατηρεί μεροληπτικά στερεότυπα για τα άτομα με αναπηρία. Αυτό υποδηλώνει ότι το πρόβλημα έγκειται στη στάση της κοινωνίας απέναντι στην αναπηρία και όχι στην ίδια την αναπηρία. Παρά το γεγονός πως γίνονται προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι τα άτομα αυτά θα μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση στην εκπαίδευση, την απασχόληση και τις κοινωνικές παροχές, ο αντίκτυπος έχει συχνά ως αποτέλεσμα την παροχή χωριστών υπηρεσιών, γεγονός που δεν βοηθάει στην εξάλειψη των στερεοτύπων και των διακρίσεων.

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News