24 Φεβρουαρίου. Μια μαύρη μέρα για την ιστορία της Ουκρανίας, της Ευρώπης και του κόσμου. Γιατί ο πόλεμος στην Ουκρανία σε αφορά κι εσένα, μας αφορά όλους μας.

Δεν ξέρω αν η μοίρα του ανθρώπου είναι να καταστρέφει ό,τι χτίζει ή αν ο πολιτισμός μας είναι ανάξιος να νικήσει τη βαρβαρότητα και τα βίαια αισθήματα του ανθρώπου. Δεν ξέρω πώς είναι τη μία μέρα να πηγαίνεις για δουλειά και να στέλνεις τα παιδιά σου στο σχολείο και την άλλη μέρα να ξυπνάς σε συνθήκες πολέμου. Δεν ξέρω τι θα πει επιστράτευση και πώς είναι να σηκώνεσαι απ’ το κρεβάτι ακούγοντας τις σειρήνες. Ευτυχώς για μένα δεν ξέρω, αν και ο παππούς μου μού είχε διηγηθεί στο παρελθόν πολλές ιστορίες απ’ το ’40. Όση ιστορία κι αν έχω διαβάσει στη ζωή μου, δεν έχω ιδέα πώς είναι στην πραγματικότητα ένας πόλεμος, γιατί δεν τον έχω ζήσει, ούτε και θέλω. Όμως το μόνο σίγουρο είναι πως αυτός ο πόλεμος που μόλις ξεκίνησε μας αφορά όλους.

Πόλεμος είναι όταν αλληλοσκοτώνονται άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, επειδή κάποιοι άλλοι, που γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, δεν κατάφεραν να συνεννοηθούν

Paul Valery, Γάλλος ποιητής

Νομίζουμε συχνά ότι στην εποχή της εξέλιξης και της τεχνολογίας, στη νέα αυτή εποχή που ζούμε, εν έτει 2022, δε θα μπορούσε σ’ έναν πολιτισμένο λαό και κόσμο να κηρυχθεί πόλεμος. Σκεφτόμαστε πως μόνο λογική χρειάζεται για να καταλάβεις ότι δε μπορείς να βγεις κερδισμένος από μια αιματηρή μάχη. Γιατί όπως είχε πει ο Βολταίρος, «Δεν γνωρίζω κανέναν λαό που να πλούτισε ύστερα από νίκη σ’ έναν πόλεμο».

Είναι δυνατόν ο πόλεμος να λύσει όλα μας τα προβλήματα;

Μεγαλώσαμε, λέγοντάς μας να λύνουμε κάθε μας πρόβλημα με τον διάλογο κι όχι με τη βία. Κάθε φορά που χτυπάγαμε έναν συμμαθητή μας για να κερδίσουμε κάτι, μας έβαζαν τιμωρία. Μας δίδαξαν να κάνουμε ένα βήμα πίσω όποτε χρειάζεται και μας είπαν πως δε θα ζήσουμε πολέμους. Αλλά η αλήθεια είναι πως αυτός ο πόλεμος δεν είναι ο πρώτος των τελευταίων ετών. Στον κόσμο συμβαίνουν κι άλλες συρράξεις, όπως στη Συρία, ενώ η βία βρίσκει ακόμα υποστηριχτές με ή χωρίς πόλεμο, όπως στην περίπτωση των Ταλιμπάν, όπως πρόσφατα είδαμε. Ας μη ξεχνάμε, βέβαια, ότι δεν υπάρχει μόνο ο επεκτατικός πόλεμος, όπως θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε αυτόν της Ρωσίας με την Ουκρανία, αλλά και ο βιολογικός όλεθρος, τον οποίο έχουμε ήδη ζήσει μέσα από την πανδημία του κορονοϊού.

«Ξύπνησα από μια μεγάλη έκρηξη σήμερα. Κατάλαβα ότι ήταν πόλεμος»: Το εφιαλτικό πρόσωπο του πολέμου μέσα από τα μάτια των Ουκρανών

Στην περίπτωση του πολέμου στην Ουκρανία, νομίζαμε ή ελπίζαμε πως στο τέλος θα νικήσει η διπλωματία, πως δε δίδαξαν μόνο σ’ εμάς να λύνουμε τις διαφορές μας με τον διάλογο, αλλά και στον Πούτιν και σε κάθε κυβερνώντα εκεί έξω. Αυτές τις μέρες παρακολουθούμε εικόνες και ειδήσεις σχετικά με το τι συμβαίνει στην Ουκρανία, κυριολεκτικά με κομμένη την ανάσα. Οριακά δε μπορούμε να διανοηθούμε πως κάποιος αποφάσισε να ξεκινήσει σύρραξη στην Ευρώπη. Πού; Στην Ευρώπη. Πότε; Το 2022.

Ένας πόλεμος δε γίνεται να λύσει τα προβλήματά μας, γιατί «από τους νικημένους του πολέμου, ο φτωχός λαός πέθαινε από την πείνα. Από τους νικητές, ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο» όπως είχε πει ο Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Πρέπει να πάρεις θέση;

Ίσως να έχεις αποφασίσει ήδη ποιος είναι ο «καλός» και ποιος ο «κακός» σε αυτόν τον πόλεμο κι ίσως να έχεις σχηματίσει ήδη τη δική σου άποψη. Αλλά ίσως και να μένει ένας απλός θεατής των εξελίξεων, μαθαίνοντας τυχαία τα νέα από το scroll στα social media ή από την τηλεόραση που κάποιος ξέχασε ανοιχτή στο σπίτι και πήγες να την κλείσεις. Μπορεί να νομίζεις πως δεν έγινε και κάτι και δε χρειάζεται να ενημερώνεσαι ή να δίνεις σημασία σε όσα συμβαίνουν, γιατί στην τελική δε γίνονται και στη χώρα σου. Αν ανήκεις στη δεύτερη περίπτωση, τότε ήρθε η ώρα ν’ αναθεωρήσεις κι αν ζητάς τη γνώμη μου, τότε ναι, πρέπει να πάρεις θέση και να ενημερώνεσαι.

Ο πόλεμος αρχίζει όταν θέλεις, αλλά δεν τελειώνει όταν θέλεις

Νικολό Μακιαβέλι, Ιταλός πολιτικός φιλόσοφος

Ο πόλεμος στην Ουκρανία σε αφορά κι εσένα

Δεν υπάρχει καμία υπερβολή σ’ αυτή την πρόταση. Ο πόλεμος στην Ουκρανία σε αφορά κι εσένα, όπως μας αφορά όλους. Οι λόγοι; Πολλοί!

Το πιο εύκολο που μπορείς να κάνεις αυτές τις μέρες είναι να αποστασιοποιηθείς, αλλά σε προτρέπω να μην το κάνεις. Μην αδιαφορήσεις γι’ αυτό που συμβαίνει, διότι μπορεί η Ρωσία κι η Ουκρανία να μην είναι μία από τις χώρες σου, όμως αυτή η σύρραξη λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη. Δεν είναι κάτι μακρινό. Μπορεί σήμερα να βιώνουν την άσχημη πλευρά του πολέμου οι Ουκρανοί, αλλά αύριο δεν ξέρεις ποιος.

Η ιστορία των Ρωσο-Ουκρανικών σχέσεων

Και για να μη μακρηγορώ… Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η εισβολή στην Ουκρανία μας αφορά είναι ότι και η δική μας εθνική ακεραιότητα αμφισβητείται άμεσα από τους Τούρκους. Σίγουρα το ξέρεις και σίγουρα το έχεις ακούσει. Η επεκτατική πολιτική που προβάλλει ο Πούτιν βρίσκει κοινά σημεία στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και ας θυμόμαστε πως ο Ερντογάν έχει την ανησυχητική τάση να μιμείται τις δράσεις του Ρώσου Προέδρου. Και οι δύο τους ρέπουν προς τον αυταρχισμό και έχουν δείξει κατά καιρούς εμφανώς, χωρίς δισταγμό τις προθέσεις τους. Θεωρούν ότι υπάρχει μια κατάλληλη, ευνοϊκή, χρονική συγκυρία, κατά την οποία μπορούν με μικρό ρίσκο να κερδίσουν πολλά. Τέλος, η επεκτατική πολιτική του Πούτιν δεν έχει να κάνει μόνο με την Ουκρανία, αλλά και με διεθνή συμφέροντα, αφού ο Ρώσος Πρόεδρος φαίνεται να έχει δυσαρεστηθεί εδώ και πολύ καιρό από την απόσυρση της Μέρκελ και του Τραμπ από τα αξιώματά τους, μην έχοντας τις ίδιες επιδιώξεις με τον Μπάιντεν και τους Ευρωπαίους.

Πέρα από τον παραπάνω λόγο – που είναι και ο πιο σημαντικός ως ένα βαθμό – ο πόλεμος στην Ουκρανία σε αφορά και μας αφορά, διότι μεταξύ άλλων καταπατώνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και κάθε είδους ελευθερία, ενώ ας μη ξεχνάμε τα σημαντικά βήματα που έχει κάνει η Ουκρανία προς τη δημοκρατία, από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης κι έπειτα. Επίσης, η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες χώρες, ίσως κληθεί να πάρει θέση κάποια στιγμή και δε γνωρίζουμε με ποιον τρόπο θα συμβεί αυτό, παρά τα όσα ακούμε σχετικά με το ΝΑΤΟ, ενώ αν έχεις παρακολουθήσει έστω και λίγο τις ειδήσεις των τελευταίων ημερών, σίγουρα θα έχεις ακούσει πως η σύρραξη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας επηρεάζει τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, τις ευρωαγορές, τις τιμές του πετρελαίου και του αερίου, καθώς και τροφίμων.

Σε κάθε περίπτωση, όπως συμβαίνει με κάθε συγκυρία της ζωής μας, όταν υπάρχει αστάθεια σ’ έναν τομέα, δημιουργείται αβεβαιότητα και σ’ έναν άλλο. Έτσι και στον πόλεμο τίποτα δεν είναι πια σίγουρο και σταθερό, όχι μόνο για την Ουκρανία και τη Ρωσία, αλλά για όλους μας. 

Κι ίσως να σου φαίνεται ακατόρθωτο να εμπλακείς σ’ αυτή τη σύρραξη με οποιονδήποτε τρόπο, όμως και μόνο από τον καναπέ σου μπορείς να βοηθήσεις, γιατί σ’ αυτές τις δύσκολες ώρες αυτό που μετράει είναι το να είμαστε Άνθρωποι!

Κανένας δεν είναι τόσο ανόητος ώστε να προτιμά τον πόλεμο από την ειρήνη. Στην ειρήνη, οι γιοι θάβουν τους πατεράδες τους. Στον πόλεμο, οι πατεράδες θάβουν τους γιους

Ηρόδοτος, Αρχαίος Έλληνας ιστοριογράφος

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News