Το άγχος είναι μια φυσιολογική σωματική και ψυχική αντίδραση σε μια απειλή ή σε μια περίπτωση που χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε απαιτητικές καταστάσεις. Όταν κάποιος άνθρωπος νιώθει στρες το σώμα του είναι σε ένταση και ο εγκέφαλος του πυροδοτείται από πολλαπλές σκέψεις. Το στρες μάλιστα μπορεί να είναι θετικό ή εποικοδομητικό. Σε αυτή την περίπτωση λειτουργεί σαν καταλύτης και ενεργοποιεί τον άνθρωπο για να ανταπεξέλθει στις όποιες καταστάσεις. Το άγχος στο παιδί δεν διαφέρει σε σχέση με εμάς τους μεγάλους. Σαν γονείς αν διαπιστώσουμε ότι το παιδί μας υποφέρει από άγχος και ψάχνουμε τρόπους να το βοηθήσουμε να το διαχειριστεί.

άγχος πριν τις εξετάσεις

Ο στόχος δεν είναι να εξαλειφθεί το άγχος, αλλά να βοηθηθεί το παιδί και να το διαχειριστεί

Κανείς από εμάς δεν θέλει να δει το παιδί του να βασανίζεται, αλλά ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσουμε τα παιδιά να ξεπεράσουν το άγχος δεν είναι να αφαιρώντας τους στρεσογόνους παράγοντες από το μονοπάτι της ζωής τους. Αντίθετα αυτό που θα τα βοηθήσει είναι να μάθουν να διαχειρίζονται το άγχος τους και να λειτουργούν όσο καλύτερα μπορούν, ακόμα και όταν είναι ανήσυχα. Κατά συνέπεια με την πάροδο του χρόνου, το άγχος σταδιακά θα μειώνεται.

Άγχος αποχωρισμού στη βρεφική ηλικία: Τι συμβαίνει στο μωρό μου;

Μην αποφεύγετε να κάνετε πράγματα επειδή προκαλούν άγχος στο παιδί

Βοηθώντας τα παιδιά να αποφύγουν τα πράγματα που φοβούνται θα τα κάνει να νιώσουν καλύτερα βραχυπρόθεσμα, αλλά δεν τα βοηθά στο να μάθουν τη μέθοδο για να διαχειρίζονται το άγχος τους μακροπρόθεσμα. Ένα παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι ένα παιδί που βρίσκεται σε στρεσογόνα κατάσταση αναστατώνεται και το εκφράζει με το κλάμα (όχι γιατί είναι χειριστικό, αλλά επειδή έτσι νιώθει). Αν οι γονείς διώξουν αυτό που φοβάται, το παιδί έχει μάθει αυτόν τον μηχανισμό αντιμετώπισης. Και έτσι ο κύκλος επαναλαμβάνεται. Το μάθημα δηλαδή που πήρε το παιδί είναι ότι «αντιμετωπίζουμε» έτσι τις καταστάσεις αυτές.

Θετικές και ρεαλιστικές προσδοκίες

Δεν μπορείτε να υποσχεθείτε σε ένα παιδί ότι οι φόβοι του δεν είναι ρεαλιστικοί, ότι δεν θα αποτύχει σε ένα τεστ, ότι θα διασκεδάσει κάνοντας μια εξωσχολική δραστηριότητα που μπορεί να το τρομάζει για τους χ λόγους ή ότι ένα άλλο παιδί δεν θα γελάσει μαζί του κατά τη διάρκεια της σχολικής παράστασης. Αυτό που μπορείτε να εκφράσετε είναι η βεβαιότητα ότι θα είναι εντάξει, ακόμα και αν συμβεί οτιδήποτε και ότι θα μπορέσει να το διαχειριστεί. Κάτι που εφόσον μάθει να το διαχειρίζεται, με την πάροδο του χρόνου θα μειώνεται. Αυτό θα του δώσει τη σιγουριά ότι οι προσδοκίες είναι ρεαλιστικές και ότι δεν πρόκειται να βιώσει κάτι δεν μπορεί να χειριστεί.

Σεβαστείτε τα συναισθήματά του


Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η επικύρωση δεν σημαίνει πάντα συμφωνία. Έτσι, αν ένα παιδί φοβάται να πάει στο γιατρό για το εμβόλιο, δεν θέλετε να υποτιμήσετε αυτούς τους φόβους, αλλά δεν θέλετε επίσης να τους ενισχύσετε. Θέλετε να ακούτε και να έχετε ενσυναίσθηση, να το βοηθάτε να καταλάβει τι το αγχώνει και να το ενθαρρύνετε να αισθάνεται ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τους φόβους του. Το μήνυμα που στέλνουμε εδώ είναι: «Ξέρω ότι φοβάσαι, και δεν πειράζει, είμαι εδώ και θα σε βοηθήσω να το ξεπεράσεις».

Αναλύοντας την κατάσταση

Μερικές φορές βοηθάει να μιλήσουμε για το τι θα συνέβαινε αν ο φόβος του παιδιού γινόταν πραγματικότητα, πώς θα τον χειρίζονταν; Ένα παιδί που ανησυχεί για τον αποχωρισμό από τους γονείς του μπορεί να ανησυχεί για το τι θα συνέβαινε αν ένας γονέας δεν ερχόταν να το πάρει από το σχολείο: «Αν η μαμά δεν έρθει να σε πάρει από το σχολείο τι πιστεύεις ότι θα συμβεί»; Έχει ενδιαφέρον να δούμε τι πιστεύει το παιδί μας ότι θα συμβεί. Εφόσον το ακούσουμε ρωτάμε πώς πιστεύει ότι θα αντιδράσει η δασκάλα του που είναι υπεύθυνη γι΄αυτό; Αν υπάρχει περίπτωση να το αφήσει στο δρόμο μόνο του να περιμένει κλπ. Ξεκαθαρίζουμε ότι σε αυτήν την περίπτωση η δασκάλα θα ενημερώσει με το τηλέφωνο τους γονείς σου και θα έρθουν το συντομότερο δυνατόν. Για ορισμένα παιδιά, το να έχουν ένα σχέδιο μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα με έναν υγιή, αποτελεσματικό τρόπο.

Μπορεί το άγχος να σε ωφελήσει; Μάθε πώς να το κάνεις σύμμαχό σου

Προετοιμάζουμε το παιδί από πριν

Αν κάποιο παιδί φοβάται να πετάξει με το αεροπλάνο ή να πάει στο γιατρό, δεν ενημερώνουμε μια ώρα πριν ότι θα συμβεί αυτό σε λίγο. Καλό είναι να προετοιμάσουμε το παιδί και να μιλήσουμε για αυτό κάποιες μέρες νωρίτερα, χωρίς να προσθέσουμε επιπλέον αγωνία στο παιδί. Απλά να προετοιμάσουμε το έδαφος. Καλό είναι να μη του βάζουμε ιδέες και να προσθέτουμε εμείς επιπλέον άγχος στο παιδί. Τα παιδιά έχουν στραμμένες τις κεραίες πάνω μας, μας ακούν και αφουγκράζονται ότι λέμε εμείς, όταν μιλάμε (κάποιες φορές πιστεύοντας ότι δεν ακούν) θεωρώντας ότι ξέρουμε το σωστό.

Όταν η κατάσταση ξεφεύγει

Υπάρχουν κάποια παιδιά που βιώνουν σε πιο έντονο βαθμό το άγχος και άλλα που βιώνουν τις καταστάσεις με σχετική ηρεμία. Είναι και θέμα χαρακτήρα, αλλά και θέμα ανατροφής. Αν το παιδί έχει δυσκολία στη διαχείριση του άγχους του, μπορεί να αφορά σε φόβους και πράγματα που θεωρεί στρεσογόνα και να φτάσει μέχρι και σε εμμονές με την τελειότητα και ψυχαναγκασμούς.

Εκτός από τις περιπτώσεις που έχουν διαγνωστεί από ειδικούς επιστήμονες υγείας, γιατί η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι θέμα που άπτεται των προβλημάτων της ψυχικής υγείας, συνήθως σε μικρές ηλικίες παρουσιάζονται ψυχαναγκασμοί στα περισσότερα παιδάκια. Μεγαλώνοντας είναι κάτι που πια δεν δίνουν σημασία και συνεχίζουν τη ζωή τους κανονικά. Αν συνεχίσει όμως αυτή η εμμονή με της τελειότητα και τους ψυχαναγκασμούς, ίσως χρειάζεται να ζητήσετε βοήθεια από κάποιον ειδικό υγείας.

Το άγχος στο παιδί είναι ένας λόγος που ανησυχεί πολλούς γονείς και είναι απόλυτα φυσιολογικό. Μην ξεχνάμε ότι πάντα δείχνουμε τον δρόμο ακόμα και αν δεν μιλάμε. Όταν βιώνουμε οι ίδιοι μια στρεσογόνα κατάσταση πώς αντιδρούμε; Πώς την αντιμετωπίζουμε; Το παιδί είναι εκεί κάπου, μας βλέπει και λαμβάνει «το μάθημα» ως πυξίδα για τη δική του ζωή.

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News