Καθώς η νέα σεζόν είναι προ πυλών, πολλοί από εμάς, οργανώνουμε το πρόγραμμα μας, βάζουμε νέους στόχους, και αναρωτιόμαστε τι περισσότερο θα θέλαμε να έχουμε τη σεζόν που έρχεται… 

Όμως στην πραγματικότητα πόσο μπορούμε να οργανώσουμε τη ζωή μας;

Σκεφτείτε… ποιες πτυχές της ζωής σας ελέγχετε πραγματικά; Ελέγχετε αν θα αρρωστήσετε ή όχι; Αποφασίζετε αν θα εμπλακείτε σε κάποιο ατύχημα; Μπορείτε να αποτρέψετε τον θάνατο των αγαπημένων σας; Επιλέγετε ποιον θα ερωτευτείτε και ποιος θα σας ερωτευτεί; Μπορείτε να εγγυηθείτε την επιτυχία σας; Πόσο έλεγχο έχετε πραγματικά σε όλα αυτά; Ίσως μπορείτε να τα επηρεάσετε με διάφορους τρόπους, αλλά μπορείτε ποτέ να εγγυηθείτε ότι θα εξελιχθούν προς όφελός σας; 

Τα ερωτήματα αυτά ήταν θεμελιώδη ζητήματα, που απασχολούσαν τους Στωικούς.

Και τι θα γινόταν αν σας έλεγε κάποιος ότι μεγάλο μέρος του πόνου που νιώθετε στη ζωή σας οφείλεται απλώς στον τρόπο με τον οποίο σκέφτεστε; Δεν εννοώ τον σωματικό πόνο ή την πείνα, αλλά όλα τα άλλα πράγματα που μπορούν να χρωματίσουν αρνητικά τη ζωή ενός ανθρώπου: το άγχος, την αγωνία, τον φόβο, την απογοήτευση, τον θυμό, τη γενικότερη δυσαρέσκεια. 

Αν κάποιος ισχυριζόταν ότι μπορούσε να σας δείξει πώς να τα αποφύγετε όλα αυτά;

Κι αν σας έλεγαν ότι όλα τους είναι το αποτέλεσμα μιας λανθασμένης οπτικής απέναντι στον κόσμο; Αν αποδεικνυόταν πως η δυνατότητα να τα αποφύγετε όλα αυτά βρίσκεται αποκλειστικά υπό τον έλεγχό σας;

Αυτούς τους ισχυρισμούς τούς συναντάμε στο έργο των τριών σπουδαίων Ρωμαίων Στωικών φιλοσόφων, του Σενέκα, του Επίκτητου και του Μάρκου Αυρήλιου -που έζησαν τον πρώτο και τον δεύτερο αιώνα μ.Χ. 

Η τέχνη των στωικών

Τι κοινό μπορεί να έχουν ένας δάσκαλος, ένας σκλάβος και ένας αυτοκράτορας; Φαινομενικά τίποτα. Ο Σενέκας έχει μείνει στην ιστορία για τον ρόλο που ανέλαβε ως δάσκαλος του αυτοκράτορα Νέρωνα, ο Επίκτητος ήταν ένας σκλάβος που κέρδισε την ελευθερία του και ίδρυσε μια φιλοσοφική σχολή, ενώ ο Μάρκος Αυρήλιος ήταν αυτοκράτορας της Ρώμης. Οι ζωές των τριών αυτών φιλοσόφων δεν μπορούσαν να είναι πιο διαφορετικές, κι όμως όλοι αφιέρωσαν τη ζωή τους μελετώντας το πώς μπορεί κανείς να ζει μια ευτυχισμένη ζωή.

Την εποχή που έγραφαν οι τρεις Ρωμαίοι Στωικοί, ο Στωικισμός ήταν ήδη εκατοντάδων ετών. Όλα ξεκίνησαν στην Αθήνα. Ο ιδρυτής της σχολής λεγόταν Ζήνων και καταγόταν από την Κύπρο. Η γνωριμία του με τη φιλοσοφία των συνάρπασε καθώς είδε σε αυτή απαντήσεις για ερωτήματα που τον απασχολούσαν καθημερινά.

Ερωτήματα που μας απασχολούν μέχρι και σήμερα, τόσους αιώνες αργότερα.

Δυστυχώς, γνωρίζουμε λίγα για το φιλοσοφικό αυτό κίνημα, ειδικά για τα πρώτα χρόνια ύπαρξης του. Όμως όσα κείμενα έχουν φτάσει στα χέρια μας συνθέτουν έναν πολύτιμο οδηγό αυτοβοήθειας.

Το έργο των τριών Στωικών φιλοσόφων στην ουσία, έχει να κάνει με το πώς να ζει κάποιος – πώς να κατανοεί τη θέση του στον κόσμο, πώς να συνεχίζει όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, πώς να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, πώς να φέρεται στους άλλους, πώς να ζει μια καλή ζωή, αντάξια ενός λογικού ανθρώπου. 

Με λίγα λόγια πώς να ζει κανείς στο «εδώ και τώρα», μια έννοια που συναντάμε πολύ στα σύγχρονα βιβλία ψυχολογίας καθώς στη σημερινή εποχή οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να συνδεθούμε στο παρόν, όταν είμαστε αγχωμένοι, όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Βαλτώνουμε συναισθηματικά

Οι Στωικοί πίστευαν ότι η φιλοσοφία αποτελεί θεραπεία για το πνεύμα. Η σκέψη μας μπορεί να προκαλέσει επιβλαβή συναισθήματα ή ακόμα και να έχει σωματικές συνέπειες, αν μας κυριεύει το άγχος. Η φιλοσοφία των Στωικών μας βοηθάει να διαχωρίσουμε τι είναι στο έλεγχο μας και τι όχι, να μην επιτρέπουμε στις αρνητικές σκέψεις να μας ορίζουν και να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας!

*Το βιβλίο Η τέχνη των στωικών κυκλοφορεί σε όλα τα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Διόπτρα και στο www.dioptra.gr.

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News