Ρατσισμός και παιδί: Ένα κεφάλαιο που κάθε γονιός δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει, ενώ πολλοί είναι αυτοί που αποφεύγουν τη συζήτηση με το παιδί τους. 

Φυσικά και αυτή δεν είναι η λύση. Όταν το παιδί σου σε ρωτάει γιατί ο συμμαθητής του στο σχολείο έχει διαφορετικό χρώμα εσύ πρέπει να του απαντήσεις και παρ’ όλο που το κεφάλαιο ρατσισμός και παιδί δεν είναι κάτι απλό, καλείσαι να μιλήσεις στο παιδί σου.

Είναι λογικό να δυσκολεύεσαι να κάνεις την κουβέντα αυτή, γι’ αυτό και το iPop.gr ήρθε σε επαφή με την κυρία Βλασακίδου Λαμπρινή, Ψυχολόγο MSc και Ψυχοθεραπεύτρια, η οποία μας έλυσε όλες τις απορίες.

Ρατσισμός και παιδί

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για τον ρατσισμό;

Ρατσισμός είναι η αντίληψη ότι οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίσοι μεταξύ τους, αλλά διαχωρίζονται σε ανώτερους και κατώτερους, διακρινόμενοι είτε από το χρώμα του δέρματος, την εθνικότητα, τη θρησκεία, το φύλο, είτε από τον σεξουαλικό προσανατολισμό κλπ.

Η κρίση ενός παιδιού επηρεάζεται εύκολα και άμεσα από αυτό που πιστεύουν οι γονείς του. Πριν την έναρξη μιας συζήτησης με ένα παιδί για τον ρατσισμό, ένας γονιός χρειάζεται να αναρωτηθεί για την ύπαρξη τυχόν δικών του ρατσιστικών αντιλήψεων ώστε να αποφύγει να διαμορφώσει ανάλογα και τη στάση του παιδιού του. Για παράδειγμα, μια κυρίαρχη αντίληψη του παρελθόντος που δημιουργούσε ένα κοινωνικό στερεότυπο για την υπεροχή του ανδρικού φύλου έναντι του γυναικείου ήταν η πολυπόθητη γέννηση ενός αγοριού.

Αφορμές για τη συζήτηση για τον ρατσισμό μπορεί να δώσουν γεγονότα της καθημερινότητας, στα οποία οι γονείς μπορούν να εξηγούν στα παιδιά τους τις διαφορετικές συνθήκες ή καταστάσεις που βλέπουν. Ζητήματα τέτοια τίθενται αρκετά συχνά γύρω μας, δίνοντας τη δυνατότητα για εκ νέου συζητήσεις και ερωτήματα.

ρατσισμός και παιδί

Unsplash/ Rafaela Biazi

Σε ποια ηλικία να κάνω τη συζήτηση αυτή;

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η κυρία Βλασακίδου Λαμπρινή, για να μπορέσει ένα παιδί να καταλάβει τι είναι ρατσισμός θα πρέπει να έχει κατακτήσει πρώτα την έννοια της διαφορετικότητας και στη συνέχεια να καταλαβαίνει τι είναι ισότητα.

Οι γονείς από τη βρεφική κι όλας ηλικία των παιδιών τους, μπορούν να ξεκινήσουν να μιλούν για τη διαφορετικότητα καθώς το βοηθούν να γνωρίσει τον γύρω κόσμο. Η ύπαρξη των διαφορετικών χρωμάτων, των φρούτων, η ποικιλία των φυτών και των δένδρων κλπ αποτελούν ωραία και κατανοητά παραδείγματα για ένα μικρό παιδί.

Στην ηλικία των 2-4 ετών που το παιδί ανακαλύπτει τη διαφορετικότητα στο σώμα του και κατακτάει τη έννοια του φύλου οι γονείς μπορούν να ξεκινήσουν να περιγράφουν τους διαφορετικούς τύπους οικογένειας πχ ότι μία οικογένεια μπορεί να έχει ένα παιδί, άλλη κανένα ή ότι ο ένας γονιός μπορεί να απουσιάζει, αλλά η έννοια της οικογένειας συμπεριλαμβάνει όλες τις παραπάνω μορφές και άλλες φυσικά.

Αν στην τάξη του παιδιού μου υπάρχει κάποιο άλλο έγχρωμο παιδί, τι να πω στο παιδί μου;

Το να υπάρχει ένα έγχρωμο παιδί στην τάξη του παιδιού σας, σας δίνει τη δυνατότητα να μιλήσετε για θέματα που το παιδί δε βιώνει ως θεωρητικά αλλά ως μέρος της καθημερινότητάς του.

Ένα παιδί με διαφορετικό χρώμα δέρματος είναι ένα παιδί που ενδεχομένως έχει κάποιες διαφορετικές συνήθειες λόγω καταγωγής, αλλά την ίδια ανάγκη να παίξει και να χαρεί τη συντροφιά των συνομήλικων του. Επίσης, αποτελεί μια ωραία ευκαιρία ώστε να γνωρίσει το παιδί σας μία διαφορετική νοοτροπία ζωής και μια άλλη χώρα.

ρατσισμός και παιδί

Unsplash/ National Cancer Institute

Πώς να του εξηγήσω ότι το χρώμα του δέρματος δεν παίζει ρόλο στην προσωπικότητά του;

Το χρώμα του δέρματος δεν επηρεάζει τις ανάγκες μας για συντροφικότητα και παιχνίδι. Μπορούμε να συμφωνούμε ή να διαφωνούμε με τις απόψεις του άλλου ανεξάρτητα από το τι χρώμα έχει το δέρμα του. Αυτό είναι κάτι που μαθαίνεται από τη νεαρή ηλικία όταν οι γονείς επιτρέπουν στο ίδιο τους το παιδί να έχει διαφορετική άποψη χωρίς να το υποτιμούν ως «μικρό». Έτσι το παιδί θα μάθει ότι επιτρέπεται κάποιος να διαφωνεί χωρίς να ευθύνεται η ηλικία, το χρώμα κοκ.

Τι να κάνω αν το παιδί μου πέσει θύμα ρατσισμού;

Ο ρατσισμός έχει ποικίλα αίτια, συχνές και βίαιες εξάρσεις. Αν το παιδί σας πέσει θύμα ρατσιστικής επίθεσης, ως φυσικό πρόσωπο ή μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι σημαντικό να το υποστηρίξετε και να το ενθαρρύνετε να σας μιλήσει για τα συναισθήματά του. Τα παιδιά μπορούν να γίνουν σκληρά μερικές φορές, να πληγώσουν πολύ ένα άλλο παιδί και να το περιθωριοποιήσουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, χρειάζεται να εξηγήστε στο παιδί σας ότι ο τρόπος που του φέρθηκαν είναι άδικος και να αναγνωρίσετε ότι το παιδί σας αισθάνεται άσχημα. Στη συνέχεια χρειάζεται να έρθετε σε επικοινωνία με τους δασκάλους και τους γονείς του παιδιού που προσέβαλε το δικό σας, ώστε να συζητηθεί το συμβάν και να αναγνωριστούν τα αίτια. Η στάση του «ας το ξεχάσεις καλύτερα», ή «δεν πειράζει» τραυματίζει συναισθηματικά το παιδί και του δημιουργεί την αίσθηση ότι δεν αξίζει και ότι ευθύνεται για όσα του συνέβησαν.

Διάβασε ακόμα:

Το παράδειγμα της Jessica Alba προς όλες τις μαμάδες

Photo: Unsplash/ CDC