Γιατί είναι σημαντική η αναγνώριση της ταυτότητας φύλου;

LIKE US ON FACEBOOK

Το μεσημέρι της 10ης Οκτωβρίου του 2017 υπερψηφίστηκε στη Βουλή από την πλειοψηφία των βουλευτών το νομοσχέδιο για την αναγνώριση της ταυτότητας του φύλου στα Δελτία Αστυνομικής Ταυτότητας μέσα από έναν πόλεμο δηλώσεων που μας θύμιζαν τον ρουκετοπόλεμο στο Βροντάδο της Χίου. Γι ακόμα μία φορά, όμως, και οι 300 βουλευτές κοιτούσαν το δέντρο σε τόσο κοντινό πλάνο που έχασαν ολόκληρο το δάσος που βρισκόταν από πίσω του. Γι’ ακόμα μία φορά οι πολιτικές διαφορές τους και οι πολιτικές τους σκοπιμότητες αποπροσανατόλισαν την κοινή γνώμη από το βασικό ζήτημα: Ότι μικρά παιδιά αλλά και μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες δέχονται bullying, δεν μπορούν να κάνουν καθημερινές ασχολίες και να ζήσουν σε ηρεμία τη ζωή τους επειδή η χώρα μας επιλέγει να ζήσει σ’ έναν κοινωνικό μεσαίωνα!

Ας τα πάρουμε όλα από την αρχή και να ξεκαθαρίσουμε τι είναι η «ταυτότητα φύλου».  Όταν γεννιέται ένας άνθρωπος προκαθορίζεται το φύλο του και αποτελεί ένα κοινωνικό και νομικό γεγονός. Υπάρχει, όμως, ένας μικρός αριθμός ανθρώπων στη χώρα μας οι οποίοι βιώνουν προβλήματα, λόγω του φύλου με το οποίο καταγράφονται στο ΔΑΤ καθώς έχουν την έμφυτη αίσθηση πως το σώμα τους δεν είναι σύμμορφο με το γενετήσιο φύλο τους. Αυτά τα άτομα αναφέρονται ως διεμφυλικά (transgender). Η ταυτότητα φύλου έχει δύο ξεχωριστές έννοιες, η μία είναι το γενετήσιο φύλο (sex) και η άλλη έννοια είναι το κοινωνικό φύλο (gender). To γενετήσιο φύλο, αναφέρεται στο βιολογικό μας φύλο, στην διαφορά μεταξύ άντρα και γυναίκας, το κοινωνικό φύλο στην κοινωνική διάσταση της διαφοράς των φύλων, συμπληρωματικά με το βιολογικό φύλο.

Με λίγα λόγια, ο όρος «ταυτότητα φύλου» αναφέρεται στην ατομική και εσωτερική εμπειρία του φύλου, η οποία μπορεί να μην βρίσκεται σε ευθεία αντιστοιχία με το φύλο που γεννιέται και εσωκλείει την προσωπική αίσθηση του σώματος και του φύλου (δηλ. «έκφραση φύλου») και τούτο μπορεί να εκφραστεί στο ντύσιμο, τον τρόπο ομιλίας, τους τρόπους συμπεριφοράς.

(Πληροφορίες από την σχετική Έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης)

Σκέψου δηλαδή να έχεις γεννηθεί με γυναικεία ανατομία αλλά να αισθάνεσαι ότι αυτό είναι λάθος και θα έπρεπε να είσαι μέσα σ’ ένα αντρικό σώμα, ολόκληρη η ζωή σου να είναι «χτισμένη» γύρω από την αντρική σου φύση αλλά το ΔΑΤ να αναφέρει ότι είσαι γυναίκα με αποτέλεσμα στην καθημερινότητά σου να μην μπορείς να ανταποκριθείς σε βασικές υποχρεώσεις σου όπως το να εισπράξεις μία επιταγή στην τράπεζα, να παραλάβεις ένα συστημένο από τα ΕΛΤΑ ή να επιβιβαστείς σε μία πτήση καθώς το ΔΑΤ σου δεν αντιστοιχεί στο άτομο που βλέπει ο υπάλληλος στο γκισέ. Και σκέψου ότι αυτά είναι μόνο μερικά από τα πρακτικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν τα διεμφυλικά άτομα, χωρίς να έχουμε λάβει υπόψιν μας το συναισθηματικό κόστος που έρχεται αντιμέτωπο το κάθε άτομο και το bullying στην καθημερινότητά του.

Αξίζει να σημειωθεί πως πολλές έρευνες καταδεικνύουν ότι το 1/4 με 1/3 των διεμφυλικών ατόμων έχει αποπειραθεί να αυτοκτονήσει λόγω των διακρίσεων που υφίστανται και της αρνητικής προδιάθεσης της κοινωνίας.

Μέχρι και σήμερα οποιοσδήποτε ήθελε να προχωρήσει σε νομική διόρθωση της ταυτότητας φύλου του στην χώρα μας έπρεπε να προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση προκειμένου να μπορεί να κινηθεί νομικά. Να σημειωθεί ότι πολλά διεμφυλικά άτομα δεν επιθυμούν να κάνουν αυτή την επέμβαση και θέλουν να μπορούν να αλλάξουν τα νομικά τους έγγραφα ώστε να αντανακλούν το άτομο το οποίο νιώθουν και το οποίο είναι, χωρίς να προηγηθεί κάποια επέμβαση.

Και για να προλάβω την σκέψη σου «γιατί δεν κάνουν απλά τη χειρουργική επέμβαση» θα σου παραθέσω ένα κομμάτι της ανακοίνωσης του Συνηγόρου του Πολίτη:

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ), οι αποφάσεις του οποίου είναι δεσμευτικές για τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, έκρινε ότι η απαίτηση χειρουργικών επεμβάσεων, που πολύ συχνά οδηγούν στη στείρωση, προκειμένου να αναγνωρισθεί νομικά η ταυτότητα φύλου, παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 8 (δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, εστιάζοντας μεταξύ άλλων στο ότι η απαίτηση χειρουργικής επέμβασης θέτει ουσιαστικά την άσκηση του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή υπό την αίρεση παραίτησης από την πλήρη άσκηση του δικαιώματος στη σωματική ακεραιότητα του ατόμου

Και αν αυτό δεν σε έπεισε να σου υπογραμμίσω ότι σύμφωνα με αναφορά του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων (SRT) η προϋπόθεση χειρουργικής επέμβασης για την αλλαγή των εγγράφων των διεφμυλικών προσώπων αποτελεί βασανιστήριο.

Και ερχόμαστε ίσως στο μεγάλο «αγκάθι» του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, που σχεδόν κόντεψε να βάλει φωτιά στην προσπάθεια να εκσυγχρονιστεί η χώρα μας και να ακολουθήσει τα βήματα των 20 Ευρωπαϊκών χωρών (Ισλανδία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Πορτογαλία, Ολλανδία, Δανία, Νορβηγία, Φιλανδία, Εσθονία, Λευκορωσία, Πολωνία, Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία, Μάλτα, Κροατία, Γαλλία, Ουκρανία και Μολδαβία) που ήδη έχουν υιοθετήσει αυτή την απόφαση. «Είναι τα διεμφυλικά άτομα ψυχικά άρρωστα; Χρειάζονται ψυχιατρική υποστήριξη ώστε να αυτοπροσδιορίσουν το φύλο τους;». Αυτό είναι το μεγάλο ζήτημα και η απάντηση είναι πολύ πιο απλή από ότι μπορεί να φανταστεί ο μέσος άνθρωπος ή για να είμαστε πιο σαφής, ο μέσος βουλευτής. Όχι, δεν είναι ψυχικά άρρωστα άτομα αλλά τα άτομα που δέχονται πολύ μεγαλύτερη πίεση λόγω της διαφορετικότητάς τους. Μάλιστα στην απόφαση της Κοινοβουλευτικής Ολομέλειας του Συμβουλίου της Ευρώπης 2048[2015], σημείο 6.3.3., αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει «να τροποποιήσουν τις κατηγοριοποιήσεις νοσημάτων που χρησιμοποιούνται σε εθνικό επίπεδο και να υποστηρίξουν την μεταβολή των διεθνών κατηγοριοποιήσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα διεμφυλικά άτομα, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, δεν κατηγοριοποιούνται ως ψυχικά ασθενή, εξασφαλίζοντας και την πρόσβαση στις απαραίτητες ιατρικές θεραπείες χωρίς στιγματισμό».

Και πως θα αλλάζει φύλο ένα παιδί 15 ετών;

Η διαδικασία, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν θα είναι τόσο απλή όσο το να πάει να ζητήσει ένα πιστοποιητικό γέννησης στο δημαρχείο. Το ανήλικο παιδί, σύμφωνα με τους όρους που έχουν τεθεί στο νομοσχέδιο για τη δυνατότητα νομικής αναγνώρισης φύλου, πέρα από τη σύμφωνη γνώμη των γονέων θα πρέπει να έχει και την θετική επιστημονική γνωμοδότηση από τη διεπιστημονική επιτροπή που θα συγκροτείται με κοινή απόφαση των υπουργείων Δικαιοσύνης και Υγείας, η οποία θα έχει διετή θητεία και θα αποτελείται από παιδοψυχίατρο, ψυχίατρο, ενδοκρινολόγο, παιδοχειρουργό, ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό με ειδίκευση στο συγκεκριμένο θέμα.

 

Και γιατί συμβαίνει όλο αυτό σήμερα;

Ποια είναι η συγκυρία που αναγκάζει την Κυβέρνηση να φέρει στο προσκήνιο ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα και να το βάλει στις πρώτες θέσεις της ατζέντας δημιουργώντας τριβές τόσο εσωκομματικά όσο και με τον πολιτικό εταίρο, τους ΑΝΕΛ; Η απάντηση είναι πιο απλή αν κάνουμε ένα βήμα πίσω και δούμε ολόκληρη την εικόνα του ζητήματος. Ο Αλέξης Τσίπρας, προετοιμάζεται για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις και προσπαθεί να ανοίξει τους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ σε νέες δεξαμενές ψηφοφόρων. Πιο συγκεκριμένα με το άνοιγμα της συζήτησης στη Βουλή για το κατά πόσο ένα 15χρονο παιδί είναι αρκετά ώριμο για να αποφασίσει το φύλο του αλλά και με όπλα το ότι είναι αρκετά ώριμοι οι 17χρονοι να ψηφίσουν και οι 18χρονοι να στρατευτούν και να προστατέψουν την πατρίδα παίρνει με το μέρος του τους νέους προσπαθώντας να εξασφαλίσει μία ακόμα πολιτική νίκη.

Γι’ ακόμα μία φορά, λοιπόν, οι πολιτικές σκοπιμότητες κρύβονται πίσω από ένα πολύ ευαίσθητο ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων με αποτέλεσμα να γίνει ακόμα ένα σκαλοπάτι για την πολιτική ατζέντα των κυβερνώντων.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την ταυτότητα φύλου
  • Δίνεται η δυνατότητα με δικαστική απόφαση- πάντα- ένα άτομο να αλλάξει το φύλο του, όταν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις που θέτει το νομοσχέδιο, αναφέρονται λεπτομερώς, χωρίς να υποβληθεί, όπως γινόταν ως σήμερα, σε χειρουργική επέμβαση η ψυχιατρική θεραπεία.
  • Ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται με τις νέες ρυθμίσεις να εμφανιστεί αυτοπροσώπως σε ειδική αίθουσα των δικαστηρίων, χωρίς δημοσιότητα και με εξασφάλιση της εχεμύθειας.
  • Η απόφαση του δικαστηρίου για την αλλαγή του φύλου του υποχρεωτικά δημοσιεύεται σε Ληξιαρχείο και η αλλαγή «περνάει» σε ταυτότητα, διαβατήριο και λοιπά.
  • Οι υπάλληλοι του Ληξιαρχείου και άλλων δημοσίων υπηρεσιών υποχρεούνται σε καθήκον εχεμύθειας σε σχέση με την αλλαγή φύλου των πολιτών.
  • Αλλαγή φύλου επιτρέπεται και στους έγγαμους, με την προϋπόθεση ότι ο γάμος τους κηρύσσεται αμέσως ανυπόστατος, αλλά αν θέλουν να συνεχίσουν την κοινή τους ζωή, τους δίνεται η δυνατότητα να συνάψουν σύμφωνο συμβίωσης.
  • Σε κάθε περίπτωση δεν επηρεάζονται οι σχέσεις τους με τα παιδιά τους, αν υπάρχουν, καθώς διατηρούνται στο ακέραιο οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους.   Σύμφωνα με το νομοσχέδιο δικαίωμα αλλαγής φύλου παρέχεται δύο φορές. Μία φορά που το άτομο θα αλλάξει το φύλο του και μία ακόμα αν θέλει να επανέλθει στο προηγούμενο.
  • Με τις νέες ρυθμίσεις, επιχειρείται, να προβλεφθεί καταστρατήγηση του νόμου και για το λόγο αυτό, αναφέρεται ότι παρά την αλλαγή του φύλου, διατηρούνται σε ισχύ δικαιώματα και υποχρεώσεις που προϋπήρχαν.

Κυκεώνας αντιδράσεων ξεσηκώθηκε όταν το νομοσχέδιο έφτασε στα έδρανα της Βουλής, πόλεμος εξελίχθηκε μέσα στην αίθουσα της Ολομέλειας κατά τη συζήτηση του και δυναμικό “ξεφούσκωμα” του ζητήματος αναμένεται να έρθει τώρα που ψηφίστηκε και το θέμα πλέον “δεν πουλάει”. Το λυπηρό, όμως, είναι ότι αυτό που “ξεφούσκωσε” για τους πολιτικούς εκπροσώπους μας και τα ΜΜΕ θα συνεχίζει να δυσκολεύει την καθημερινότητα μίας ομάδας συμπολιτών μας.

H ανάγκη ο καθένας μας να νιώθει καλά με τον εαυτό του και να μπορεί να λειτουργήσει υπό φυσιολογικές συνθήκες με την κοινωνία να αναγνωρίζει νομικά την αληθινή ταυτότητα φύλου του είναι από τα ζητήματα που θα έπρεπε να είναι ευκόλως εννοούμενο αλλά δυστυχώς δεν είναι εν έτη 2017. Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, μεγάλη μερίδα του πληθυσμού αρνείται να αντιληφθεί ότι η τροποποίηση και αναγνώριση της ταυτότητας φύλου ενός ατόμου δεν είναι μία γενικότητα και αφηρημένη σημασία που τείνουμε να σχετίζουμε με την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι ένα ζήτημα που μπαίνει εμπόδιο στην φυσιολογική καθημερινότητα ενός τρανς ατόμου.

Για να μην μπερδευτούμε, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο σε καμία των περιπτώσεων δεν θεωρείται “τέλειο” καθώς υπάρχουν αρκετά κενά, είναι όμως ένα σημαντικό, πρώτο, πολύ μεγάλο βήμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των κενών του νομοσχεδίου είναι η παράβλεψη της νομικής κατοχύρωσης των ατόμων που δεν ταυτίζονται με κάποιο από τα δύο κυρίαρχα φύλα – τα non-binary άτομα.

Το βασικότερο ζήτημα, όμως, για να μπορέσουν τα τρανς άτομα να έχουν μία φυσιολογική ζωή είναι η κοινωνία μας να μπορέσει να αποδεχθεί και να σεβαστεί τις ζωές τους ώστε να μην έρχονται αντιμέτωποι με συνθήκες ψυχολογικής πίεσης και θύματα σωματικών ή λεκτικών επιθέσεων όταν απλώς προσπαθούν να ζήσουν τη ζωή τους.

Μέχρι να το καταφέρουμε αυτό να γίνει πράξη, όμως, το νομοσχέδιο είναι ένα καλό βήμα…

Copyright © iPop 2012 - 2017 | All rights reserved