Βιβλία που προκάλεσαν αντιδράσεις και απαγορεύσεις την εποχή που εκδόθηκαν. Συγγραφείς που δέχτηκαν κριτική και στοχοποιήθηκαν. Το αποτέλεσμα όμως παραμένει. Αυτά τα βιβλία όχι απλώς άλλαξαν τα δεδομένα της εποχής τους αλλά καθόρισαν και την πορεία της ανθρωπότητας αλλάζοντας τον κόσμο και συνεχίζοντας να δίνουν το φως τους στους ανθρώπους.

5 βιβλία που θα ήθελαν τα παιδιά σου να έχεις διαβάσει

5 βιβλία που άλλαξαν τον κόσμο

Το δεύτερο φύλο της Simone de Beauvoir

“Ανικανοποίητη, ψυχρή, νυμφομανή, λεσβία, ήμουν τα πάντα, ακόμα και ανύπαντρη μητέρα”, έγραψε η Simone de Beauvoir για την αντίδραση στον δεύτερο τόμο του Δεύτερου Φύλου. Αυτή η έκρηξη επίθεσης – με το Βατικανό να τοποθετεί το βιβλίο στον απαγορευμένο κατάλογο– προκλήθηκε από την ειλικρινή συζήτηση της De Beauvoir για τη γυναικεία σεξουαλικότητα, συμπεριλαμβανομένου του λεσβιακού και του διασταυρούμενου ντυσίματος. Αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα στο Δεύτερο φύλο, που θέτει το πιο θεμελιώδες ερώτημα σε ολόκληρο τον φεμινισμό: τι σημαίνει να είσαι γυναίκα;

Η De Beauvoir απορρίπτει τον βιολογικό ουσιοκρατισμό –η γυναίκα είναι κάτι περισσότερο από μια μήτρα– και αντ’ αυτού ερευνά τη νεφελώδη ποιότητα της θηλυκότητας, οδηγώντας στο πιο διάσημο ρητό της: «Δεν γεννιέται κανείς, αλλά μάλλον γίνεται γυναίκα». Η De Beauvoir συγκρίνει την καταπίεση των γυναικών με αυτή των Εβραίων, του μαύρου πληθυσμού των ΗΠΑ, του προλεταριάτου και των αποικισμένων εθνών, αλλά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο σεξισμός είναι μια μοναδική δύναμη επειδή οι γυναίκες ζουν με τους καταπιεστές τους, και ακόμη περισσότερο τους αγαπούν.

Οι Γραφές

Οι ελληνόφωνοι Εβραίοι και Χριστιανοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη “βιβλία” ως συντομογραφία για τις γραφές τους: ένα τεράστιο θησαυροφυλάκιο κειμένων που γράφτηκαν σε διάφορες εποχές, σε διάφορα μέρη και σε διάφορες μορφές. Υπάρχει βέβαια διαφωνία ως προς το τι αποτελούσε τον μεγάλο πυρήνα της γραφής που ήταν γνωστό στους Εβραίους ως Tanakh και στους Χριστιανούς ως Παλαιά Διαθήκη. Μια συλλογή νόμων που πιστεύεται ότι έχουν συνταχθεί από τον ίδιο τον Θεό. Μια ιστορία του κόσμου από τη δημιουργία του μέχρι την άνοδο και την πτώση διαφόρων αυτοκρατοριών στην εγγύς Ανατολή. Βιβλία προφητειών, ποίησης και παροιμιών.

Η ερμηνεία των ονείρων του Sigmund Freud

Η ψυχανάλυση έχει κατακτήσει πολλά μετά την Ερμηνεία των ονείρων, όμως δεν θα ήταν τίποτα χωρίς αυτή την ορμητική βρυσομάνα δημιουργικών συλλήψεων, χωρίς αυτό το μνημειώδες συμβολικό τοπόσημο ενός ολόκληρου πνευματικού αιώνα, ενός ολόκληρου πολιτισμού. Η πασίγνωστη φράση του Φρόυντ ότι “το όνειρο είναι η βασιλική οδός για το ασυνείδητο” δείχνει και τα ίχνη της προσπάθειάς του.

Παράλληλα με την αποκρυπτογράφηση του ονείρου οδηγείται, αναπόφευκτα, στην ανακάλυψη των σημαντικών προταγμάτων της θεωρίας του, που κάνουν για πρώτη φορά την εμφάνισή τους μέσα στις σελίδες της Traumdeutung: οιδιπόδειο σύμπλεγμα, ασυνείδητο, νεύρωση, παλινδρόμηση κ.ά.

Το όνειρο δεν θα αποδοθεί πλέον σε έναν μονοσήμαντο παράγοντα, όπως ένα σωματικό, ένα αντιληπτικό ερέθισμα ή μια έγνοια της ημέρας. Για τη γένεσή του θα συμβάλει ένα πλήθος ετερογενών παραγόντων μέσα στην απαράμιλλη διαπλοκή της περιώνυμης “εργασίας του ονείρου”, που πίσω της, βέβαια, η φροϋδική ενόραση θα εντοπίσει -σταθερά παρούσα, στίγμα ενός ολόκληρου ζωικού είδους και πολιτισμού-την ασυνείδητη επιθυμία.

Οι κωμωδίες, οι τραγωδίες και οι ιστορίες του William Shakespeare

Ο Shakespeare είναι γνωστός για τη χρήση λογοτεχνικών συσκευών όπως το είδος, η πλοκή και ο χαρακτηρισμός με επαναστατικούς τρόπους για να επεκταθεί στις δραματικές δυνατότητές τους. Χρησιμοποίησε soliloquies – μακρές ομιλίες από χαρακτήρες που μιλήθηκαν στο κοινό – όχι μόνο για να προχωρήσει στην πλοκή ενός έργου, αλλά και για να εμφανίσει τη μυστική ζωή ενός χαρακτήρα, όπως στο “Hamlet” και “Othello”.

Συνδύασε επίσης είδη, τα οποία δεν ήταν παραδοσιακά τότε. Για παράδειγμα, το “Romeo and Juliet” είναι και ένα ρομαντισμό και μια τραγωδία, και το “Πολύ Ado για τίποτα” μπορεί να ονομαστεί τραγική κωμωδία. Οι κριτικοί του Shakespeare έχουν χωρίσει τα έργα σε τέσσερις κατηγορίες: τραγωδίες, κωμωδίες, ιστορίες και “προβληματικά έργα”. Αυτή η λίστα περιέχει μερικά από τα έργα που εμπίπτουν σε κάθε κατηγορία. 

Τα έργα του είναι σημαντικά ακόμα και σήμερα, διερευνώντας προσεκτικά την ανθρώπινη κατάσταση στην πεζογραφία, την ποίηση και το τραγούδι. Η κατανόησή του για την ανθρώπινη φύση τον οδήγησε να συνδυάσει στοιχεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς – τη μεγάλη καλοσύνη και το μεγάλο κακό – στο ίδιο έργο και μερικές φορές ακόμη και στον ίδιο χαρακτήρα. Ο Shakespeare επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη λογοτεχνία, το θέατρο, την ποίηση, ακόμη και την αγγλική γλώσσα.

Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο των Friedrich Engels και Karl Marx

Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο των Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 1848, με την ευκαιρία του συνεδρίου της Ένωσης Κομμουνιστών στο Λονδίνο. Εκτός από το προγραμματικό κείμενο μιας υπό διαμόρφωση τότε διεθνούς επαναστατικής οργάνωσης, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο υπήρξε -και παραμένει εν πολλοίς- μια από τις πιο οξυδερκείς και διεισδυτικές αναλύσεις της καπιταλιστικής κοινωνίας του 19ου αιώνα.
Κείμενο εμβληματικό, πολυδιαβασμένο, που επέδρασσε όσο λίγα στην ιστορία της παγκόσμιας γραμματείας, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο έχει συνδεθεί άρρηκτα με τις προσδοκίες εκατομμυρίων ανθρώπων οι οποίοι αναζήτησαν στις γραμμές του την υπόσχεση για έναν καλύτερο κόσμο.

Διάβασε πρώτος όλα τα θέματα του iPop.gr στο Google News